Aardbevingsbestendige stalen gevels voor loopbruggen Feringa gebouw

Het Feringa gebouw op de campus van Universiteit Groningen onderscheidt zich door zijn langgerekte vorm en indrukwekkende gevelarchitectuur. Het gebouw bestaat uit meerdere bouwdelen, onderling gekoppeld door imposante ‘glazen’ loopbruggen met stalen vliesgevels van wel 23 meter hoog. De stalen gevels zijn niet alleen ontworpen om extreme windlasten en hoge glasgewichten te weerstaan, maar ook om bewegingen van het gebouw bij seismische activiteit gecontroleerd op te vangen, zónder dat de ranke uitstraling verloren gaat. Een huzarenstukje met stalen Jansen VISS-profielen uit de koker van Lootens Breda.

Aardbevingsveiligheid was een structurele ontwerpeis, weet Jan Lootens, directeur van Lootens. “De bouwdelen van het Feringa gebouw kunnen onafhankelijk van elkaar bewegen, wat betekent dat de gevelconstructie deze bewegingen moet kunnen volgen zonder schade of glasbreuk. Ingenieursbureau ABT berekende de oplegging van de ruiten zodanig dat ze bij horizontale verplaatsingen niet uit de profielen vallen. De loopbruggen kunnen tot wel 25 millimeter naar links en rechts bewegen.”

Hoogstatische profielen

De gevels van de loopbruggen zijn volledig uitgevoerd in stalen Jansen VISS-profielen. De keuze voor staal in plaats van aluminium was essentieel. “In aluminium zou niet de gevraagde sterkte en overspanning kunnen worden bereikt zonder het materiaal intern te versterken met staal”, vertelt Rob Neeleman, commercieel bouwkundig adviseur bij Jansen AG die nog voordat de gevelbouwer werd ingeschakeld intensief contact had met de architect. De toegepaste Jansen VISS-profielen van 60 bij 280 millimeter zijn hoogstatisch en speciaal ontworpen voor dit soort grote glasvlakken. “Elk profiel kan tot 4,5 ton aan glasgewicht dragen en werd geleverd in uitzonderlijke lengtes van 13,5 meter. Dat maakte het mogelijk om de gevels vrijwel naadloos en uiterst slank te houden. Een van de gevels is bovendien gesegmenteerd uitgevoerd, wat extra complexiteit toevoegde.”

Beste van twee werelden

Behalve de vliesgevels zijn ook de plint- en de patiogevels aan beide zijden van het gebouw in staal uitgevoerd.   

“Binnen zijn de brand- en rookwerende puien en deuren eveneens uitgevoerd met stalen Jansen-systemen, onder meer in de Arte- en Economy-reeks”, voegt Lootens toe. “De brede laad- en losdeuren met speciale scharnieren tonen nogmaals waarom staal bij intensief gebruik de voorkeur heeft boven aluminium.” In totaal omvat het project voor Lootens Breda circa 4.000 m² aan gevels, waarvan 600 m² in de laatste bouwfase. “Alle beglazing bestaat uit extra helder glas met een laag siliciumgehalte, om maximale transparantie en lichtinval te waarborgen. We wilden het beste van twee werelden: topkwaliteit glas gecombineerd met de sterkte en duurzaamheid van staal.”

Beperkte milieu-impact

En over duurzaamheid gesproken: staal is niet alleen herbruikbaar, maar ook aanzienlijk milieuvriendelijker in productie. “Voor de productie van één kilo aluminium wordt zo’n zes kilo CO2 uitgestoten, bij staal slechts twee”, legt Lootens uit. “We hebben in België al verschillende projecten die initieel in aluminium waren voorzien, kunnen omvormen naar staal met een gelijke kostprijs maar een flinke beperking van de impact op het milieu. Steeds meer opdrachtgevers kiezen voor staal.” Volgens Lootens is het Feringa-project zowel technisch als logistiek een uitdaging, maar ook een toonbeeld van partnerschap. “We werken al decennia samen. Jansen is voor ons geen leverancier, maar een partner die meedenkt.”

Het Feringa gebouw bewijst dat stalen geveltechniek niet alleen visueel verfijnd kan zijn, maar ook bestand tegen de krachten van de natuur. Het is een gebouw dat letterlijk meebeweegt met zijn omgeving.