Transcript
[00:05] Introductie van de aflevering
Jerry Helmers: Welkom bij De GevelFactor, voor architecten en gevelbouwers die ontwerpkeuzes willen maken op basis van onafhankelijke en eerlijke standaarden. De GevelFactor is een samenwerkingsverband tussen Trespa en Louwers Media Group.
Jerry Helmers: Mijn naam is Jerry Helmers en ik ben jouw gespreksleider. Vandaag zitten hier in deze aflevering aan tafel Arjen van Hoof, technisch specialist bij Trespa, en architect Siu Kin Shek van BAS1S Architecten. Veel luisterplezier.
[00:42] Kennismaking met de gasten
Jerry Helmers: Zoals ik al zei: Arjen van Hoof en Siu Kin Shek zitten hier aan tafel. Een hele korte intro. Siu Kin, jij bent de eigenaar van BAS1S Architecten. Waar zit het architectenbureau?
Siu Kin Shek: Wij zijn gevestigd in Poeldijk, in het prachtige Westland.
Jerry Helmers: In het prachtige Westland. Meteen promotie natuurlijk voor het Westland.
Siu Kin Shek: Uiteraard.
Jerry Helmers: Ja, want alles van jou wat daar is ontworpen staat daar in het landschap.
Siu Kin Shek: Grotendeels wel.
Jerry Helmers: Grotendeels. Oké, daar gaan we straks meer over horen, maar dan weten we even wie je bent, want zo dadelijk gaan we wel eerst naar de stellingen die ik je wil voorleggen. Arjen, technisch specialist bij, nou zou ik bijna zeggen, het leukste bedrijf van Nederland.
Arjen van Hoof: Ja, dat denk ik wel.
Jerry Helmers: Dat denk je wel. Hier schrok je even van, dat ik zei van…
Arjen van Hoof: Ja, ik dacht misschien is dat Louwers Media, maar in dit geval denk ik Trespa.
Jerry Helmers: Trespa, ja. Ik wil geen… Oké, goed.
[01:32] Stellingen voor de architect
Jerry Helmers: Ik ga jullie een aantal stellingen voorleggen. Althans, ik wil eigenlijk de stellingen vooral voorleggen aan de architect hier vandaag. Ben je er klaar voor?
Siu Kin Shek: Ik hoop het wel.
Jerry Helmers: Eerste stelling voor jou, komt-ie aan. Architecten moeten harder optreden tegen greenwashing door producenten. Eens of oneens?
Siu Kin Shek: Eens.
Jerry Helmers: Eens, daar ben je het mee eens. Je tweede stelling voor jou: de focus op circulariteit beperkt mijn creatieve vrijheid.
Siu Kin Shek: Oneens.
Jerry Helmers: Oneens. Komt de derde en voor jou de laatste: zonder transparante data kan ik geen verantwoorde materiaalkeuze maken.
Siu Kin Shek: Eens.
Jerry Helmers: Eens. Voor de luisteraars: dit was even een twijfeltje volgens mij, zag ik aan de ogen.
Siu Kin Shek: Ja, dat klopt.
Jerry Helmers: Even goed. Je kan er straks misschien nog op terugkomen. Arjen, jij bent een soort van sidekick vandaag van mij. Ik heb voor jou ook een stelling. Eens of oneens? Ben benieuwd hoe snel jij daarop kunt antwoorden, want de stelling is: de architect is de enige die het totale plaatje in het oog houdt.
Arjen van Hoof: Oei, die zag ik niet aankomen. Nee.
Jerry Helmers: Ben je het daarmee eens of oneens? De architect is de enige die het totale plaatje in het oog houdt.
Arjen van Hoof: Oneens.
Jerry Helmers: Oneens. Daar zat ‘enige’.
Arjen van Hoof: Daar wil ik graag wel op terugkomen.
[02:59] De rol van de architect en de keten
Jerry Helmers: Nou, daar wil je nu meteen op terugkomen zo te horen.
Arjen van Hoof: Het liefst wel, ja.
Jerry Helmers: Doe dat dan maar even, daar nu op terugkomen. En vertel dan ook meteen aansluitend wat jouw rol is bij Trespa. Dan kan de luisteraar ook meteen met jouw kennis maken.
Arjen van Hoof: Dat is prima. Ik ben het daarmee oneens. Waarom? Ik denk dat er meer partijen zijn in de keten die dat zouden moeten doen.
Jerry Helmers: Welke partijen dan?
Arjen van Hoof: Nou, als we gaan kijken naar een stukje verantwoordelijkheid in de keten, bijvoorbeeld ook een aannemer. Een aannemer of een applicateur, die kunnen dat ook. In zoverre oneens dat de architect het plaatje in beeld heeft en moet houden, daar ben ik het wel mee eens. Het is alleen dat ik het ermee oneens ben dat ik niet vind dat hij de enige is.
Jerry Helmers: Dit wordt niet op video opgenomen, maar de luisteraars zouden nu toch eens even jouw gefronste, twijfelende wenkbrauwen moeten zien. Maar goed, ik snap je dilemma wel. Vertel ook nog eens even wat je doet bij Trespa. Wat is jouw rol? Want je werkt al tien jaar, begreep ik.
Arjen van Hoof: Bijna tien jaar, ja. En ik ben technisch specialist en daarmee ben ik eigenlijk een verlengstuk op technisch vlak, onder andere van onze accountmanagers.
Jerry Helmers: Een verlengstuk van de account. Dus de accountmanagers komen met allemaal lastige vragen bij jou die ze zelf niet kunnen beantwoorden.
Arjen van Hoof: Daar komt het eigenlijk wel op neer. Ik hoop niet dat ze dit luisteren, maar dat komt het vaak wel op neer.
Jerry Helmers: We moeten gewoon geen promo maken voor deze podcast, dan missen ze dat. Het is meer dan dat. Je bent het klankbord.
Arjen van Hoof: Zo zeg ik het zelf graag.
Jerry Helmers: Kende jij onze gesprekspartner van vandaag?
Arjen van Hoof: Niet persoonlijk. Uiteraard ken ik wel een aantal van zijn projecten.
[04:39] BAS1S Architecten en de weg naar het vak
Jerry Helmers: Oké, nou dan hebben we meteen het bruggetje naar jou. Nogmaals welkom, Siu Kin van BAS1S Architecten. Vertel eens wie je bent, waar je vandaan komt en waar je voor staat als architect.
Jerry Helmers: Ja, ik wil niet moeilijk vragen stellen. Architecten zijn ook wel een beetje eigenzinnig af en toe.
Siu Kin Shek: Zeker, zeker. Siu Kin van BAS1S Architecten, zoals eerder genoemd. Wij zijn een regionaal bureau binnen het Westland. We doen veel projecten in de regio. Dat is ook wel een beetje hoe wij geworteld zijn met ons bedrijf binnen de regio.
Jerry Helmers: Ja, want hoelang bestaan jullie?
Siu Kin Shek: Dat is ook wel een aparte vraag.
Jerry Helmers: O, ik stel wel moeilijke vragen.
Siu Kin Shek: BAS1S Architecten bestaat sinds 2012. Dat is toen gegroeid vanuit mijn toenmalige compagnon en ik. Daarvoor heeft het bedrijf een andere naam gehad, dat was Kees Breumhoff Architect. Dat was de vader van mijn compagnon. Dus het is een relatief jong bureau met een lange historie.
Jerry Helmers: Oké, we zitten nu in 2025, dus eigenlijk vieren we dit jaar 12,5-jarig bestaan onder deze naam.
Siu Kin Shek: Zou ik wel moeten.
Jerry Helmers: Ja, wanneer kunnen we de champagne ontkurken?
Siu Kin Shek: De uitnodiging krijg je.
Jerry Helmers: Ah, oké. Wat bracht jou ertoe om architect te worden?
Siu Kin Shek: Ook dat is weer een aparte vraag. Eigenlijk wist ik het toen ik jong was helemaal niet zo goed, wat ik wilde worden. Mijn familie in Hongkong zat in de bouw. Dus ik kwam van de mavo af en ik vroeg aan mijn vader: wat zal ik doen? Mijn ouders hebben een horecazaak. Ik zei: nou, niet de horeca in. Ga alsjeblieft iets anders doen. En hij zei: joh, je familie zit in de bouw, ga lekker de bouw in. Zo is het eigenlijk gaan groeien. Ik ben eerst mbo Bouwkunde gaan doen, gewoon echt met je handen werken. Daarna hbo Bouwkunde. Uiteindelijk dacht ik: ja, maar het ontwerpen vind ik eigenlijk nog veel leuker dan het daadwerkelijk maken. Zodoende ben ik door gaan studeren.
Jerry Helmers: Dan blijkt erop inderdaad dat jij architect bent juist omdat je bouwkunde hebt gestudeerd. Dus dan gaan we er even vanuit dat je iets weet van hoe iets wordt gebouwd, dat jij best wel inzicht hebt in wat er in de keten gebeurt.
Siu Kin Shek: Dat gevoel heb ik wel.
Jerry Helmers: Dat gevoel heb je wel.
Siu Kin Shek: Nee, zeker. Ik vind ook wel dat architecten op verschillende manieren worden gevormd. Nederland is natuurlijk een beschermde titel. Je moet in ieder geval een bepaald diploma behalen om jezelf architect te kunnen noemen. Maar je hebt praktische architecten, hele kunstzinnige architecten. En dat is ook het mooie van het vak.
Jerry Helmers: Wat ben jij dan? Een praktische architect of een kunstzinnige architect?
Siu Kin Shek: Ik wil mijzelf wel scharen onder inderdaad een praktische architect.
Jerry Helmers: Maar ik moet eerlijk zeggen: je hebt wel iets kunstzinnigs ontworpen.
Siu Kin Shek: Zeker, het een sluit het ander niet uit.
[07:13] Zwembad De Boetzelaer en de ontwerpopgave
Jerry Helmers: Het een sluit het ander niet uit. Nee, kijk, we hebben natuurlijk wel een voorgesprekje gehad, eerlijk is eerlijk. Want we gaan het in deze podcast ook hebben over zwembad De Boetzelaer in Monster. Dat heb jij ontworpen.
Jerry Helmers: In Monster, dat heb jij ontworpen. Kun je heel kort vertellen wat daar precies de opdracht was die je kreeg van jouw opdrachtgever? Wie was daar de opdrachtgever? Was het het zwembad zelf of de gemeente?
Siu Kin Shek: Het zwembad zelf inderdaad.
Jerry Helmers: Wat was specifiek de opdracht?
Siu Kin Shek: Toch een kleine historie van het zwembad. Die heeft een brand meegemaakt, waardoor het eigenlijk compleet verwoest was.
Jerry Helmers: Over welke periode hebben we het dan?
Siu Kin Shek: Net voordat wij het gingen ontwerpen. In 2019.
Jerry Helmers: In 2019, oké. Even een jaartal, een context.
Siu Kin Shek: Toen is het dus compleet verwoest. We stonden voor een taak om het zwembad zo snel mogelijk weer operationeel te krijgen. Dus daar zaten verschillende uitdagingen bij. Financiële uitdagingen, maar ook hoe het zwembad zich binnen de gemeente moest manifesteren. Dus voor ons was het eigenlijk heel erg belangrijk om te kijken: hoe kunnen we dit concept, een nieuw zwembad, laten wortelen in het Westland?
Jerry Helmers: Dus letterlijk vanaf scratch iets opnieuw opbouwen.
Siu Kin Shek: Ja, zoals een goede architect betaamt, doe je dat dus ook. Het enige wat er is overgebleven na de brand is het grote wedstrijdbad.
Jerry Helmers: Daaromheen was het nieuw ontworpen.
Jerry Helmers: Het is natuurlijk heel erg lastig om in een podcast iets te visualiseren, maar kun je omschrijven hoe het eruitziet? Zodat het meteen een trigger oplevert bij de luisteraar om eens even op Google in te toetsen en die mooie afbeelding te zien? Want eerlijk is eerlijk: ik ben er nog niet zelf geweest, maar wat ik zag, het ziet er echt prachtig uit.
Siu Kin Shek: Dat is goed om te horen.
Jerry Helmers: Ja, dit was reclame voor jou.
Siu Kin Shek: Ja, dankjewel. Nee, wij zaten eigenlijk heel erg te stoeien aan het begin van het jaar: wat gaan wij nu maken? Dus we hadden onszelf al meteen voorgesteld: wat heeft De Boetzelaer nu nodig na de brand? Een rots in de branding.
Jerry Helmers: Een rots in de branding.
Siu Kin Shek: Ja, een rots in de branding. Dat is eigenlijk ons concept geweest. Dat hebben we proberen te visualiseren en ook met die metafoor gewoon een ontwerp te gaan maken. Dus op basis van het concept hebben we eigenlijk de gevel, eigenlijk de massa van het gebouw, zoveel mogelijk als een daadwerkelijke rots laten worden. Een rots bestaat uit verschillende vlakken, uitgeholde delen en dat soort dingen.
Jerry Helmers: Het is nooit gaaf.
Siu Kin Shek: Precies, het is nooit een strak geheel. Het is juist iets heel dynamisch. Je kan hem van verschillende kanten bekijken, je kan hem een stukje uithollen en dan gebeurt er eigenlijk weer wat anders. Er gebeurt wat met licht, met schaduwwerking en dergelijke. Dus dat was eigenlijk een heel gaaf concept om mee te werken. En dat hebben we vertaald naar De Boetzelaer en daarmee gezocht naar materialen die voor ons pasten om dat te verwerken.
[10:05] Van ontwerpconcept naar materiaalkeuze
Jerry Helmers: Het lijkt mij een best gecompliceerd project. Ik bedoel, je kunt iets ontwerpen, maar…
Siu Kin Shek: We hebben het dan dus ook over 3D-gevels.
Jerry Helmers: Ja, klopt.
Siu Kin Shek: We wilden juist die gevel laten spreken, zoveel mogelijk richting een rots laten lijken. Daar zijn heel veel methodes voor te gebruiken. En waar we ervoor gekozen hebben om die soort 3D-visualisatie in de gevel terug te laten komen… In eerste instantie hebben we heel veel onderzoeken gedaan of we de gevel echt 3D konden maken, dat het echt naar buiten komt. Maar we hebben echt meerdere uitdagingen gehad, waaronder financiële uitdagingen, budgettaire uitdagingen. Uiteindelijk hebben we er ook voor gekozen om het gebouw helemaal vlak uit te voeren. Dus ja, als je langsrijdt is het nog steeds een vlakke wand, maar je ervaart het eigenlijk als een 3D-gevoel dat helemaal naar je toe komt.
Jerry Helmers: En oké, hoe kom je dan aan die… Je hebt budgettaire uitdagingen, maar uiteindelijk kom je ook op de vraag: welk materiaal ga je kiezen?
Siu Kin Shek: Klopt. Wij zijn, zoals net ook al aangegeven, een redelijk praktisch bureau. We zoeken altijd naar oplossingen. Je zit niet in die twee procent van zoveel opdrachten. Dus je gaat altijd zoeken…
Jerry Helmers: Wacht even, wat bedoel je met die twee procent?
Siu Kin Shek: Die nichemarkt waar geld geen rol speelt.
Jerry Helmers: Ja, oké.
Siu Kin Shek: Dus dan ga je eigenlijk op zoek naar hoe ik mijn doel kan bereiken met, het klinkt een beetje gek, minimale middelen. En toen dachten we: als we nou gewoon echt een strakke doos maken, maar we gaan die bekleden met beplating, kunnen we dan ons doel behalen? Toen zijn we gaan zoeken naar: we hebben gekozen voor beplating, welke partijen zijn er voor ons?
Jerry Helmers: De luisteraar raadt natuurlijk al jaren: jullie kozen voor Trespa. Maar hoe zijn jullie daarbij terechtgekomen? Is het dan letterlijk even een telefoontje en klaar, of gaat er dan ook een heel adviestraject…
Jerry Helmers: Ik kijk meteen ook even naar Arjen, maar misschien moet je toch even als eerste antwoorden.
Siu Kin Shek: Hoe werkt zo’n traject dan vanuit een bureau? Ik denk: je maakt de keuze voor beplating, dan ga je eigenlijk op zoek. Heel simpel: Google en binnen ons eigen netwerk kijken, wat willen we dan toepassen? En wij vonden eigenlijk Trespa gewoon een goede partij. Eigenlijk een bekende partij, want iedereen heeft het eigenlijk over Trespa, hoop ik, als product.
Jerry Helmers: Ik zie Arjen helemaal glimmen. Ja, iedereen heeft het over Trespa.
Siu Kin Shek: Nee, ik denk dat het voornamelijk zo is dat, wat ik zeg, iedereen Trespa benoemt als een product. Eigenlijk een merk. En ik vind dat jullie dat gewoon heel goed hebben gepromoot in het verleden. Dus voor kernbeplating is volgens mij Trespa een van de grotere spelers waar wij graag contact mee op willen nemen om te kijken: kunnen jullie wat voor ons betekenen?
Jerry Helmers: Maar wat zijn dan de vragen die je stelt in zo’n gesprek met Trespa? Je hebt een eerste contact, je doet een telefoontje, je gaat misschien live naar Weert toe, hoe dat gaat. Wat zijn dan de vragen die je stelt?
Siu Kin Shek: We hadden eigenlijk al een idee, want het is geen onbekend product voor ons. We wilden, zoals we net al benoemden, de vlakken eigenlijk met verschillende richtingen en verschillende kleuren om een beetje 3D-beeld te creëren. We hebben eigenlijk als eerste een advies gevraagd van: wij denken aan deze kleuren, gaat dit zo werken als wij het bedacht hebben? En toen kwam eigenlijk iemand van Trespa, Tjerd in dit geval, ook bij ons op kantoor langs. Die gaf adviezen en ook wat meer achtergrondinformatie over het product, want we hebben een beetje basiskennis over het product. Maar die kwam eigenlijk met een idee. En dat vond ik eigenlijk wel heel tof: een leuke samenwerking van wat kun je nog meer naast wat jullie eigenlijk al bedacht hebben?
[13:42] Wat is een goed advies van een leverancier?
Jerry Helmers: Arjen, waar moet een goed advies aan voldoen?
Arjen van Hoof: Nou ja, gewoon een eerlijk advies, zou ik bijna zeggen. In dit geval wel leuk om misschien nog even aan te stippen wat er wordt gezegd: dat Trespa als product wordt gezien. Trespa is natuurlijk HPL als merk.
Jerry Helmers: Zelfs merk.
Arjen van Hoof: Ja, het is een merk, maar het merk wordt gezien als een product. Dus er zitten wel grote verschillen in, kwalitatief. Dus wat dat betreft ben ik blij inderdaad om te horen dat we eruit springen. Maar wat mijn collega dan zeker verteld zal hebben, is dat er gewoon kwalitatief grote verschillen zitten. En dat zijn natuurlijk zaken die wij bij een goed advies wel naar voren zullen brengen.
Jerry Helmers: Maar je zegt kwalitatief grote verschillen?
Arjen van Hoof: Ja. Ik denk dat een architect kiest voor een bepaalde uitstraling. En die wil natuurlijk dat die uitstraling zo lang mogelijk hetzelfde blijft.
[14:41] Duurzaamheid in het ontwerpproces
Jerry Helmers: Maar we hebben het ook tegenwoordig, je zei het project is voor jullie begonnen in 2019. Uiteindelijk komt ook het hele verhaal rondom duurzaamheid nog ter sprake. Hoe sta je daarin, in dat hele duurzaamheidsverhaal? Waren dat ook al specifieke vragen die je in dat opstartende adviestraject met Trespa hebt gesteld? Of heb je het erover gehad? Of waren er misschien ook specifieke eisen vanuit de opdrachtgever op dat vlak waar jullie aan moesten voldoen?
Siu Kin Shek: Zeker. Kijk, houd er ook rekening mee: het was 2019. De BENG-eisen waren nog niet van toepassing toen natuurlijk.
Jerry Helmers: Nee, pas vanaf 2021.
Siu Kin Shek: Ja, maar de opdrachtgever heeft al aan ons gevraagd: wij willen wel een gebouw voor de toekomst, wij willen wel een duurzaam gebouw gaan maken en we willen kijken hoe we het zo energie-neutraal mogelijk kunnen krijgen.
Jerry Helmers: Ja, wat is dan duurzaamheid? Iedere luisteraar die een beetje media volgt, komt misschien het woord duurzaamheid wel vijf keer per dag ergens in de media tegen. Wat is volgens jou duurzaamheid?
Siu Kin Shek: Duurzaamheid is natuurlijk voor mij persoonlijk een overkoepelend iets. Daar zitten heel veel verschillende facetten in.
Jerry Helmers: Wat betrek je dan op het project van De Boetzelaer?
Siu Kin Shek: Bij De Boetzelaer ging het vooral om energie, energieverbruik.
Jerry Helmers: Energieverbruik. En leg dat nog iets specifieker uit.
Siu Kin Shek: Zo neutraal mogelijk, zoveel mogelijk eigen energie opwekken. Dat heeft dan natuurlijk ook weer te maken met het gebouw zelf, qua isolatie en dat soort zaken. Dus eigenlijk wat we nu tegenwoordig allemaal door moeten rekenen in de berekeningen, hebben we geprobeerd daar al een beetje in mee te nemen.
Jerry Helmers: Oké, maar hoe kom je dan aan die berekeningen? Kon Trespa daar een goed antwoord op geven? Hoe gaat dat dan? Ik kijk ook Arjen misschien even aan. Wie wil daar iets over zeggen? Arjen of Siu Kin, hoe kom je aan die berekeningen?
Arjen van Hoof: Ik wil best reageren straks, maar misschien goed…
Siu Kin Shek: Vanuit Trespa kreeg ik meer advies over het product. Het product zelf bestond voor zeventig procent uit hout, dat was eigenlijk voor ons de trigger van: dat is eigenlijk een duurzaam product, wat ook nog past binnen ons gedachtegoed van duurzaamheid voor De Boetzelaer zelf. Ik moet eerlijk bekennen: toen zijn we echt niet zo ver gegaan over het energieverbruik van het produceren van een product. Dat zijn zaken die nu wel spelen.
Jerry Helmers: Hoe komt het dat die verandering erin is geslopen?
Siu Kin Shek: Toch ook gewoon met de ontwikkeling van wat wij tegenwoordig als standaard zien, ook vanuit regelgeving, maar ook vanuit wat je zelf hebt meegemaakt in je ontwerpopdrachten.
[17:23] De Trespa Standaard
Jerry Helmers: Ja, ik zie Arjen al prikken. Jij wil volgens mij het linkje maken met de Trespa Standaard.
Arjen van Hoof: Ja, heel graag. Sowieso is het wel herkenbaar dat de tijden gewoon veranderen. Dat heeft ons als leverancier ertoe gebracht dat wij tijd vonden om een standaard te zetten. We willen eigenlijk zeggen: dit is hoe wij de dingen doen. En daarmee willen we eigenlijk de hele markt uitdagen om dat ook te doen.
Jerry Helmers: Leg specifiek uit wat die Trespa Standaard is. Had je hier ooit van gehoord, Siu Kin?
Siu Kin Shek: Voor een deel.
Jerry Helmers: Nou, dan moeten we dat andere deel ook nog goed uitleggen.
Arjen van Hoof: Ik leg het zo eenvoudig mogelijk uit. De Trespa Standaard is eigenlijk gewoon wat wij onszelf opleggen, wat voor ons de standaard is. En alles op het gebied van duurzaamheid, brandveiligheid, noem maar op, willen wij kunnen onderbouwen met feiten. En wel feiten, onderbouwd door derde partijen. Dus we zien in de markt heel veel greenwashing. Het woord is al gevallen bij de stellingen. Wij zien toch wel heel veel leveranciers die allerlei claims maken op het gebied van duurzaamheid, maar vervolgens de echte onderbouwing weglaten. En dat is iets waarvan wij als fabrikant zeggen: dat is voor ons megabelangrijk, om die onderbouwing te leveren. Eigenlijk willen wij gewoon een soort van standaard zetten voor de rest van de markt. Stel dat iedereen het net zo goed zou doen, dan zijn we er alleen maar heel blij mee.
Jerry Helmers: Maar stel dus dat die onderbouwing zou ontbreken, dan is het een beetje een marketingtrucje aan het worden?
Arjen van Hoof: Dat vind ik wel.
Jerry Helmers: Greenwashing.
Siu Kin Shek: Onderbouwde data, wat vind je ervan? Het is denk ik gewoon een wezenlijk onderdeel van wat wij nodig hebben. Uiteindelijk heb je ook een stukje bewijs nodig richting overheid of richting je opdrachtgever.
Jerry Helmers: Ja, wet- en regelgeving wordt ook steeds strenger lijkt het wel op dat vlak.
Siu Kin Shek: Ja, zeker. We zeggen niet voor niks: Nederland regelland. Dus ja, daar moet je in meegaan, punt. Anders kan je niet opereren binnen het land. Maar ik moet wel zeggen: soms voelt het wat zwaar aan dat je alles moet aanleveren, maar wat ik zeg, het is een wezenlijk onderdeel.
[19:43] Vertrouwen, bewijs en verantwoordelijkheid
Jerry Helmers: Maar heeft dit ook niet te maken met vertrouwen in de keten? Want jij wil als architect je ontwerp zo goed mogelijk maken, waarbij je opdrachtgever zegt: zo gaan we doen. Dan moet je je toch wel ergens op kunnen baseren. Dus jij moet je dan ook toch maar weer kunnen baseren op wat in dit geval de Trespa Standaard zou kunnen zijn. Hoe werkt dat dan?
Siu Kin Shek: Wat je zegt, een stukje vertrouwen, dat een leverancier ook eerlijk is in wat hij uitdraagt. Kijk, uiteindelijk gaan wij niet lopen checken: klopt jouw rapportage? Of iets dergelijks. Maar een leverancier moet dit kunnen aantonen.
Jerry Helmers: Zeker.
Siu Kin Shek: Zeker, ja. Dat vormt denk ik wel de basis van de keuzes voor de materialen die je maakt als je een duurzaam project wil gaan realiseren.
Jerry Helmers: Is dat een enorme verantwoordelijkheid, ik kijk Arjen weer aan, die bij jullie wordt neergelegd? Een leverancier moet het uiteindelijk kunnen aantonen. Goed, jullie hebben zelf een soort van stap genomen door die Trespa Standaard te creëren. Willen jullie een beetje aan de top van de piramide staan qua verantwoordelijkheid nemen?
Arjen van Hoof: Wij willen de verantwoordelijkheid nemen die nodig is. En daarmee bedoel ik eigenlijk te zeggen dat de dingen die wij doen… Wij moeten als leverancier, wij staan aan de voorzijde van het maken van een product. Wij moeten die onderbouwing aanleveren. Als iemand het kan, dan is het de producent. Wij weten waar de grondstoffen vandaan komen, wij weten wat ermee gebeurt. Alleen, wij zien wel in de markt dat er gewoon partijen zijn die daar iets te makkelijk overheen stappen door te roepen dat dingen duurzaam zijn. Omdat duurzaam best wel een begrip is in Nederland. We weten allemaal nog steeds niet precies wat dat nou betekent.
Jerry Helmers: Precies.
Arjen van Hoof: Ik zeg zelf wel eens: alleen al voor het begrip duurzaamheid hebben ze in de Engelse taal al twee termen. En wij in Nederland stoppen dat allemaal in één term. En dat loopt toch heel erg uiteen. En dan gaat het zelfs binnen die termen nog dieper. Dus ik vind wel dat je daar moet zeggen wat je doet. En wij vinden het als Trespa heel belangrijk om het juiste te doen en daar ook gewoon de transparante onderbouwing voor te geven. En dat kan je alleen maar doen doordat er iemand meekijkt.
[22:14] Intrinsieke motivatie en second life
Jerry Helmers: Is voor jou duurzaamheid het streven naar circulariteit en misschien naar het creëren van een second life voor producten? Is dat via intrinsieke motivatie of zeg je ook: goed, het is ook wet- en regelgeving en dan hou ik me daaraan?
Siu Kin Shek: Voor een deel wel. Ik vind duurzaamheid een beetje een moeilijk begrip. Ik ben ook een beetje op zoek naar wat we er nou precies onder verstaan. Er zitten natuurlijk heel veel thema’s in: circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptief, biofilisch ontwerpen, allemaal termen die onder de noemer duurzaamheid vallen. Voor mij persoonlijk is altijd: wat is het meest duurzame? Dat is eigenlijk een gebouw zo lang mogelijk in stand houden. Maar dat is mijn persoonlijke view op duurzaamheid.
Jerry Helmers: Heb je daar bijvoorbeeld over nagedacht bij het ontwerp van De Boetzelaer?
Siu Kin Shek: Zeker. Dan kijken we natuurlijk ook naar de levensduur. Toen kwam natuurlijk ook een beetje naar voren: Trespa’s second life-programma. Dat vonden we interessant. Kijk, ik heb niet direct een toepassing daarvoor, maar we hebben natuurlijk wel een gebouw bekleed met een materiaal wat x aantal jaar meegaat. Dan ben ik heel erg benieuwd: stel dat het over vijftig jaar een keer vervangen moet worden, of iets dergelijks, kunnen we daar nog wat mee? Uiteindelijk pretenderen ze natuurlijk met z’n allen: we slaan allemaal energie op in de producten. Maar ik wil voorkomen dat wij het probleem gaan verleggen, dat we het naar achteren gaan schuiven. Dus ik ben wel benieuwd naar wat andere mogelijkheden zijn. En mede daardoor ging ik ook kijken naar Trespa: wat kunnen we nog met een soort second life-programma?
Jerry Helmers: Oké, wat is het second life-programma?
Arjen van Hoof: Bij het second life-programma nemen wij eigenlijk panelen terug die al een heel leven hebben gediend aan de gevel. Die nemen wij terug en die geven wij een tweede leven. Zo simpel.
Jerry Helmers: Zo simpel als dat?
Arjen van Hoof: Ja, eigenlijk wel.
Jerry Helmers: Dan zien we ze bij een volgende gevel?
Arjen van Hoof: Nee, niet aan de gevel. En daar kan ik ook wel iets over zeggen. Waarom niet? Dat is gewoon puur dat de regelgeving in Nederland dat op dit moment tekortdoet.
Jerry Helmers: Wat zou er dan aangepast moeten worden in die regelgeving?
Arjen van Hoof: De regelgeving mag van mij wel, klinkt misschien een beetje raar zoals we net zeiden in een regelland, maar op sommige punten mag die wel wat strakker. Ik vind dat wij op het gebied van duurzaamheid, het juiste doen voor de planeet, best wel makkelijk over sommige dingen heen stappen.
[24:33] Moet de overheid dit regelen?
Jerry Helmers: Maar dan is er toch geen intrinsieke motivatie bij die mensen. Dat is eigenlijk heel niet-liberaal om het bij een overheid neer te leggen en die moet het maar regelen. Waarom kan dit niet vanuit de mensen zelf komen?
Arjen van Hoof: Dat is dus een van de redenen dat wij als leverancier zelf die verantwoordelijkheid nemen om ook voor de generaties na ons het juiste te doen. En wij willen dus… Het is ook niet dat wij nu de plaat die wij nu verkopen, dat we zeggen: over dertig, veertig jaar nemen we die pas terug. Als zich nu een project voordoet met panelen waar Trespa-panelen aanzitten die teruggenomen kunnen worden, dan zullen wij dat doen. En dan zullen wij ervoor zorgen dat dat een tweede leven krijgt. Dat kan van alles zijn. Dat kunnen meubelen zijn.
Jerry Helmers: Het was een fietsstalling. Is dat niet zo, dat de fietsstalling bij jullie op het parkeerterrein in Weert ook deels uit second life-panelen is gemaakt?
Arjen van Hoof: Ja, absoluut. Dat is natuurlijk uiteraard wel bij onszelf, maar er zijn meerdere initiatieven.
Jerry Helmers: Practice what you preach. Als je er zelf niet mee begint…
Arjen van Hoof: Dan komt het nergens. Dan moet je ook het goede voorbeeld geven. Maar wij zetten daar ook doelstellingen op voor onszelf en voor de accountmanagers om ook gewoon projecten te vinden waar wij het product terug gaan halen aan het eind van de levensduur.
[25:54] Wanneer laat je een leverancier links liggen?
Jerry Helmers: Uiteraard. Siu Kin, je zei in het begin op de stelling ‘architecten moeten harder optreden tegen greenwashing door producenten’, dat je het daarmee eens was. Durf je dan hier en nu ook al de stelling naar me in te nemen van producenten of leveranciers die die duurzaamheid niet kunnen bewijzen, dus die niet fact-based kunnen werken: die moet ik links laten liggen?
Siu Kin Shek: Ja, dat durf ik wel te zeggen, ja.
Jerry Helmers: Oké. Is dat al gebeurd? Of breng ik je nu op een idee?
Siu Kin Shek: Nee, volgens mij wel. Kijk, wij kijken altijd naar de producten en de keuze van een product is gebaseerd op gesprekken en adviezen van de producenten, maar ook gewoon op de rapportage van de producenten. Wij laten natuurlijk ook alles doorrekenen uiteindelijk.
[26:40] Creatieve vrijheid en duurzaamheid
Jerry Helmers: Dan wil ik het toch ook hebben over die creatieve vrijheid. Jullie architecten willen die creatieve vrijheid natuurlijk op alle mogelijke manieren behouden. Maar je zei straks in de stelling: de focus op circulariteit beperkt mijn creatieve vrijheid. Daar was je het mee oneens, dus je ziet daar geen beperkingen in. Klopt dat dan als je zegt dat creatieve vrijheid werkelijk onafhankelijk is van materiaaleigenschappen en dus ook duurzaamheidseigenschappen?
Siu Kin Shek: Ja, dat vind ik wel. Dat is denk ik ook onze taak als architect, om daarnaar te blijven kijken en de creativiteit op te zoeken. Je bent creatief als persoon, anders kies je natuurlijk niet voor het vak. Ik denk dat juist alle duurzaamheidsaspecten gegeven randvoorwaarden zijn. En binnen die randvoorwaarden kan je natuurlijk allemaal weer je grenzen gaan opzoeken en kijken hoe je met een product omgaat. En wat het uiteindelijk voor eindresultaat oplevert. Ik heb niet het idee dat, als ik bijvoorbeeld voor Trespa zou kiezen of voor een ander product… Kijk, het gaat niet op die manier. We kiezen natuurlijk altijd het product dat past bij ons ontwerp. Dat dat mij gaat beperken in mijn creativiteit. Juist niet. Als je kijkt naar De Boetzelaer: daar zijn we met een redelijk standaard product een heel bijzonder gebouw neergezet.
Jerry Helmers: Welke tips zou je aan architecten geven, architecten die misschien luisteren naar deze podcast en die misschien vanuit hun hart ook zeggen: we moeten meer aan duurzaamheid doen. Roep je bij wijze van spreken ook op van: werk niet meer samen met fabrikanten die niets kunnen zeggen over fact-based duurzaamheidscijfertjes? Wil je hem zo strak neerzetten? Want jij was redelijk stellig in die stelling.
Siu Kin Shek: Ja, aan de ene kant wel. Aan de ene kant denk ik: wij hebben de verantwoording om creatief te zijn en een mooi product te ontwerpen. De producenten hebben ook hun eigen verantwoording, eigenlijk wat mijn collega aan tafel net aangaf. Dus waarom niet? Als je het niet kan bewijzen, dan kunnen we toch met z’n allen roepen dat we iets duurzaams aan het maken zijn, terwijl dat misschien helemaal niet zo is. Die feiten zijn voor mij wel belangrijk.
Jerry Helmers: Ik hoorde hier dus ook gewoon duidelijk een statement tegen greenwashing en die marketingflauwekul, om het zomaar te zeggen.
Siu Kin Shek: Ja, uiteindelijk wel. Het is natuurlijk, wat ik zeg, duurzaamheid is al een heel groot en ruim en breed begrip, waar sommige mensen misschien niet helemaal de vinger op kunnen leggen wat het is. Als we daar dan nog meer ruis op gaan gooien zonder dat te onderbouwen met feiten, dan wordt dat wel een bijzonder verhaal.
Jerry Helmers: Dus die documentatie, certificering, fact-based informatie bij materiaalkeuze is essentiëler dan ooit geworden?
Siu Kin Shek: Ja.
[29:21] Ambassadeur van de Trespa Standaard
Jerry Helmers: Arjen, kan deze architect dan ambassadeur worden van de Trespa Standaard?
Arjen van Hoof: Honderd procent.
Jerry Helmers: Wat is dan de boodschap die hij volgens jou aan de architecten van Nederland moet gaan communiceren?
Arjen van Hoof: Wat ik zelf denk is dat vooral de architect het gesprek aan moet gaan met de leverancier en moet kijken naar de mogelijkheden. En misschien zelf ook wel kritisch moet zijn om een keuze te maken: bepaalde producten wel of bepaalde producten niet te gebruiken. Aan de andere kant vind ik dat een fabrikant zelf wel alle transparantie moet geven.
Jerry Helmers: Nog steeds die verantwoordelijkheid moet nemen.
Arjen van Hoof: Ja, absoluut. Kijk, in het verleden zijn natuurlijk allerlei producten, dat gaat dan niet over de gevel zozeer, maar zaken waarvan we jaren later achterkomen dat het misschien wel het grootste vergif is wat we hebben gezien. Dan denk ik: dan moet een leverancier daar eigenlijk gewoon transparant in zijn.
[30:24] Vanuit de mens of via regelgeving?
Jerry Helmers: Siu Kin, moet in wet- en regelgeving veel meer iets over een standaard worden opgenomen, of vind je toch uiteindelijk dat het vanuit de mensen zelf moet komen? Nou ja, Trespa heeft een soort van initiatief genomen, laat ik het zo zeggen. Wat vind jij?
Siu Kin Shek: Ik vind dat het ook verantwoording van de mensen zelf is natuurlijk. We kunnen alles vastleggen in wetten en regels, maar we noemden net ook al: Nederland heeft al zoveel. Dus het is ook een stukje wat je zelf ambieert. Kijk, als je een opdrachtgever hebt die daar absoluut geen feeling mee heeft en dat niet voor niks meer doet… Uiteindelijk zeg ik ook altijd: wij zijn wel faciliterend. Maar dan zeg je niet van: oké, dan doe ik deze opdracht niet. Nee, dat probeer ik wel binnen die opgave de opdrachtgever duidelijk te maken: wat speelt er nog meer? Waar liggen jouw kansen?
Jerry Helmers: Waar gebeurt het dan nog dat de opdrachtgevers zeggen: duurzaamheid, het zal allemaal wel, maak maar even iets moois, het moet zo goedkoop mogelijk?
Siu Kin Shek: Ja.
Jerry Helmers: Oké, je gaat dus wel die kant op.
Arjen van Hoof: Ik denk wel dat het lastig is om het in de keten te bewaken.
Jerry Helmers: Wat bedoel je daarmee?
Arjen van Hoof: Nou, wat ik daarmee bedoel is: je kan bijvoorbeeld een opdrachtgever hebben die duurzaamheid heel belangrijk vindt en die volledig daarvoor kiest. Een architect zit daar kort op, dus zal het misschien dan ook nog begrijpen. En zo gaat dat verder. En op een gegeven moment kom je bij een aannemer en een aannemer zegt misschien wel, ik noem maar iets geks: mij interesseert het niet.
Siu Kin Shek: Ja, maar daar kan het dan niet…
Arjen van Hoof: Dat is wel de vraag die ik dan heb. Als daar niet iets meer een standaard voor is, wat iedereen volgt, dan denk ik dat de invloed die je kan hebben wel geringer wordt. En ik ben het heel erg met je eens wat je zegt: je zou daar invloed op moeten kunnen hebben.
Siu Kin Shek: Maar dan heb je ook je eigen keuzes in. Als er in de keten een partner zit, je bent constant betrokken bij het proces.
Arjen van Hoof: Maar denk je dat je er altijd invloed op kan uitoefenen? Stel dat een aannemer zegt: leuk, maar ik pak toch een ander product.
Siu Kin Shek: Ja, eigenlijk niet. Nee, eigenlijk… Daar zitten wij dan wel bovenop. Daar gaan we wel het gesprek mee aan.
Jerry Helmers: Wat doe je?
Jerry Helmers: Waar leg je dan de grens, Siu Kin? Je zegt: je gaat het gesprek ermee aan, maar zeg je ook: er is wel ergens een grens van, dit doen we dan toch niet? Het is best wel een gewetensvraag.
Siu Kin Shek: Ja. Nee, ik zit even te denken naar een recentelijk project waar een alternatief product werd voorgesteld waarvoor wij het niet mee eens waren. Dan zeggen we: nee, dat gebeurt niet.
Jerry Helmers: Dat gebeurt niet.
[33:01] Brandveiligheid en openbaarheid van testen
Jerry Helmers: Oké, een heel klein aspect, hoewel het misschien best wel een heel groot ding kan zijn, als je kijkt naar brandveiligheid van de gevels, van de gevelpanelen. Daar zit ook een duurzaamheidsaspect aan. Hoe kijken jullie naar dat aspect van brandveiligheid?
Siu Kin Shek: Op zich eigenlijk redelijk droog, als ik heel eerlijk ben.
Jerry Helmers: Nou, dat moet je even uitleggen. Redelijk droog.
Siu Kin Shek: Nee, kijk, daar vallen we wel terug in regels. Het product moet ergens aan voldoen. Ik kan er van alles en nog wat van vinden, maar ook dat is weer de verantwoordelijkheid van de producent, vind ik, om aan te kunnen tonen dat iets voldoet aan een bepaalde brandklasse.
Jerry Helmers: Dus nu is de reactie van jou: het is de verantwoordelijkheid van de producent om daarin iets aan te tonen.
Arjen van Hoof: Ik vind zeker dat het de verantwoordelijkheid is van de producent om dat aan te tonen. Want wij produceren het product, dus wij moeten die testen ook doen. Alleen ik vind wel dat wij al die testen dan ook openbaar moeten maken. En moeten laten zien. Volledig transparant.
Jerry Helmers: Volledige transparantie.
Arjen van Hoof: En geen commerciële documenten, omdat het zo lekker leest, maar het echte document van het testinstituut.
Jerry Helmers: Dat verklaart en bewijst ook jouw stellingname oneens bij de stelling ‘de architect is de enige die het totale plaatje in het oog houdt’. Dit is een verantwoordelijkheid van de hele keten.
Arjen van Hoof: Absoluut.
[34:19] Twee minuten slotwoord
Jerry Helmers: We gaan zo dadelijk naar de laatste twee minuten van deze podcast. En ik zie Siu Kin al helemaal blij kijken, want hij weet dat dit zijn twee minuten zijn waarin hij niet door mij en ook niet door sidekick Arjen wordt onderbroken. Je weet het Arjen, we hebben het van tevoren tegen je gezegd: hij krijgt twee minuten de tijd om echt te zeggen wat hij wil. Je mag heel plat je eigen bureau promoten, je mag misschien nu nog een poging doen om die ene luisteraar als opdrachtgever binnen te halen. Wij zeggen helemaal niks. Dus die twee minuten zijn voor jou. We schouwen het echt als een Loeki de Leeuw-momentje.
Siu Kin Shek: Top.
Jerry Helmers: Ben je er klaar voor?
Siu Kin Shek: Ik ga me voorbereiden. Ik ga toch deze twee minuten gebruiken om niet mezelf helemaal in een pikje te zetten. Ik vind dat een beetje gek om te doen. Nee, laten we het een beetje in het kader van de podcast houden. Ik zie duurzaamheid niet als beperking. Ik zie duurzaamheid als een uitnodiging om gewoon betere ontwerpen te maken. Soms dwingt het je om keuzes te maken, maar wees daar niet bang voor. Het is vooral gebaseerd op veel getalletjes, veel rapporten waar we het net over hebben, maar omarm dat gewoon. Ontwerp gewoon voor je eigen context, voor je eigen opdrachtgever. Wees tevreden met wat jij zelf gaat ontwerpen als architect.
Siu Kin Shek: Dus het is eigenlijk meer een pleidooi richting de nieuwe, frisse, jonge ontwerpers. Probeer het gewoon volledig te omarmen, wat ik zeg. En maak gebouwen die geliefd zijn. Maak gebouwen en omgevingen die geliefd zijn, waardoor mensen ook meer zorg zullen gaan dragen voor de gebouwde omgeving. Ik denk dat dat het meest waardevolle duurzaamheidsaspect is dat er maar kan zijn. Dus mijn oproep naar alle nieuwe, jonge ontwerpers: doe altijd je best. Dat is iets wat je sowieso moet doen, maar beschouw het niet als belemmering. Zie het als goed vakmanschap, wat je hebt, wat je aangeleerd krijgt, ook vanuit je opleiding. Maar gewoon als een goed onderdeel van je eigen ik als ontwerper.
[36:51] Afsluiting van de aflevering
Jerry Helmers: Op twintig seconden na heb je echt heel erg mooi die twee minuten van het Loeki de Leeuw-momentje gepakt. Dus goed, een mooie slotpitch met een mooie oproep aan het slot, vooral voor jonge ontwerpers. Dank je wel voor je komst. Leuk dat je hier vandaag in de studio in Weert was. Wil je nog een keertje terugkomen? Of was het toch een te zwaar gesprek voor je?
Siu Kin Shek: Nee, dat was heel leuk om te doen. Ik vond het eigenlijk… Ik wou ook zeggen: de eerste keer dat ik aan een podcast mee mag werken. Ja, heel tof.
Jerry Helmers: En het was best leuk met Arjen, hè?
Siu Kin Shek: Zeker, zeker.
Jerry Helmers: Arjen, hoe vond jij deze opname?
Arjen van Hoof: Ja, hartstikke leuk. Heel erg leuk. Goed om te horen. Een heel mooi pleidooi voor de ontwerpers.
Jerry Helmers: Ja, ik ga even een lastige vraag aan jou stellen. Wat heb je nou geleerd van de architect hier aan tafel, dat je denkt: dat neem ik mee als ik vanavond naar huis rijd of nog eens even terugdenk aan dit gesprek?
Arjen van Hoof: Toch wel het einde, over mooie gebouwen maken, geliefde gebouwen. Mooie gebouwen die ook zo behandeld worden. Ik zou bijna naar de opdrachtgevers van de toekomst zeggen: zoek dan een architect als BAS1S.
Jerry Helmers: Dan is het toch nog een beetje reclame op jou geworden. Je bent zelf te bescheiden, maar Trespa pakt dit wel even voor je op. Goed, dank jullie wel voor jullie komst. Luisteraars, bedankt voor het luisteren naar De GevelFactor. De podcast voor architecten en gevelbouwers die ontwerpkeuzes willen maken op basis van onafhankelijke en eerlijke standaarden. Dan zijn architecten bij ons aan het juiste adres. De GevelFactor is een samenwerkingsverband tussen Trespa en Louwers Mediagroep.
Jerry Helmers: Mijn naam is Jerry Helmers en ik was jouw gespreksleider. Gewaardeerde sidekick Arjen van Hoof, dankjewel. Techniek: Mark Schouten en Daan Halters. Projectleiders: Marco Beelen en Erwin Krekels. En dat alles vanuit Studio Louwers Mediagroep in Weert. Tot de volgende aflevering. Jawel, tot de volgende GevelFactor.
