Transcript
[00:04] Welkom bij De Gevelfactor
Jerry Helmers: Welkom bij De Gevelfactor voor architecten en gevelbouwers die ontwerpkeuzes willen maken op basis van onafhankelijke en eerlijke standaarden. De Gevelfactor is een initiatief van Lauwers Mediagroep.
Jerry Helmers: Mijn naam is Jerry Helmers en ik ben uw gespreksleider. Hartelijk welkom. En in deze aflevering van De Gevelfactor heb ik hier te gast niemand minder dan KeesJan Nieuwenhuis. Hartelijk welkom, KeesJan. Heb je een goede reis gehad vanuit het pittoreske Nieuwkuijk hier naar de studio in Weert?
[00:36] Reis naar de studio
KeesJan Nieuwenhuis: Ik heb een geweldig goede reis gehad.
Jerry Helmers: Nog enige voorbereiding in de auto onderweg gedaan om zo goed mogelijk jezelf hier in deze podcast te profileren?
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, heel erg ontspannen.
Jerry Helmers: Heel erg ontspannen. Je ziet er ook heel erg ontspannen uit. Maar ik ga toch kijken of ik misschien een beetje spanning meteen aan het begin erin kan brengen. Zo dadelijk gaan we ook nog wel wat nader met jouw kennis maken. Maar ik wil, en dat is een beetje traditie, of noem het een onderdeel van het vaste format in deze podcast, jou een aantal stellingen gaan voorleggen waarop je alleen maar eens of oneens mag antwoorden. Durf je dat aan?
[01:11] Introductie van de stellingen
KeesJan Nieuwenhuis: Ik durf heel veel aan. Maar goed, of ik het eens of oneens ben, ik hoop dat ze een beetje…
Jerry Helmers: Je kan natuurlijk altijd nog tijdens de podcast, over tien, twintig, dertig minuten, terugkomen op misschien wat je hebt gesteld of wat voor antwoord je hebt gegeven op een stelling. Maar ik wil wel echt een eens of een oneens horen.
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, dat gebeurt.
Jerry Helmers: Zullen we het doen?
KeesJan Nieuwenhuis: Jazeker.
[01:40] Stelling 1 – Wet en regelgeving
Jerry Helmers: Goed, KeesJan. De drie stellingen. Komt de eerste. Wet- en regelgeving in Nederland zouden we voor wat betreft duurzame gevelbouw moeten inrichten op een gestandaardiseerde basis voor de gevel.
KeesJan Nieuwenhuis: Eens.
Jerry Helmers: Eens. De luisteraar ziet het niet, maar ik zag je een beetje heen en weer knikken met je hoofd van wat ga ik antwoorden. Misschien gaan we hier nog op terugkomen. Maar je hebt in ieder geval eens uitgesproken en dit staat hier genoteerd.
[01:53] Stelling 2 – Keramiek
Jerry Helmers: Komt stelling twee aan. Als heel bouwend Nederland keramiek honderd procent zou omarmen, dan wordt Nederland het mooiste land van de wereld.
KeesJan Nieuwenhuis: Oneens.
Jerry Helmers: Oneens. Oké. Ik moet eerlijk zeggen, die zag ik niet aankomen. Dus misschien moet ik daar straks nog eens even op doorvragen. Ik vind het nu al leuk, KeesJan.
[02:13] Stelling 3 – Prefab bouwen
Jerry Helmers: Komt de derde stelling aan. Bouwen in de toekomst wordt uitsluitend prefab.
KeesJan Nieuwenhuis: Ook oneens.
Jerry Helmers: Oneens. Dit viel mee, deze stellingen?
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, maar goed, ze hebben wel alle drie uitleg nodig.
Jerry Helmers: Ze hebben alle drie uitleg nodig. Goed, dit gaat een hele lange, maar daardoor ook meer dan inspirerende podcast worden.
[02:54] Wie is KeesJan Nieuwenhuis
Jerry Helmers: We gaan zo dadelijk nog eens even wat nader kennis met jou maken. Goed KeesJan, je zei zelf al: ik wil nog wel terugkomen op een aantal stellingen. Allerlei nuances wil je gaan geven. Misschien moeten we dat zo dadelijk maar meteen gaan doen. Maar eerst willen wij, de luisteraars, weten: wie ben jij? Wat bracht jou hier toe? En vertel ook eens iets over Leebo, want dat is natuurlijk het bedrijf waarvoor jij werkt en waarom je hier ook zit.
[03:11] Introductie van KeesJan en Leebo
KeesJan Nieuwenhuis: Wie ben je nou. Ik ben KeesJan Nieuwenhuis. Ik hoop dit jaar nog vijftig te worden.
Jerry Helmers: Dat moet lukken zou ik zeggen.
KeesJan Nieuwenhuis: Voor mij dan. Zo voelt het ook wel aan. Om hartstikke fit. Ik heb een jong gezin, jonger dan je zou verwachten gezien mijn leeftijd.
Jerry Helmers: Je hebt later in je leven de verstandige keuze gemaakt.
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, precies. Eens.
[03:35] Loopbaan in de bouw
KeesJan Nieuwenhuis: Ik werk sinds dat ik werk zo’n beetje in de bouw. Waarbij ik eerst in de staalbouw heb gewerkt tot 2021. En sinds 2021 ben ik directeur bij Leebo Intelligente Bouwsystemen, om het even helemaal uit te spreken. En met Leebo maken wij prefab gevels met staalskelet als basis. Ja, en dat is het. Daar is heel veel meer over te vertellen, maar het mocht geen reclamepraatje worden.
[07:04] Toelichting op stelling over wet- en regelgeving
Jerry Helmers: Jij wilde misschien toch al terugkomen op de stellingen die we net hadden besproken. Je zei in ieder geval eens op de stelling: wet- en regelgeving in Nederland zouden we moeten bouwen rondom de gestandaardiseerde basis van de gevel. Daar zei je eens op. Leg dat eens uit. Ik heb ook wel het vermoeden dat je daarmee een koppeling gaat maken met dat mooie bedrijf daar in Nieuwkuijk.
KeesJan Nieuwenhuis: Nou ja, deels. Kijk, wat wij gewoon wel zien is dat er in de regelgeving natuurlijk hier en daar altijd wat gaten zitten. En juist met goede regelgeving kunnen we goed bouwen. Als er op een gegeven moment voor iedereen vaststaat waar we met z’n allen aan moeten voldoen, en iedereen moet daar ook aan voldoen, dan heb je niet zo makkelijk een way out, zou ik maar zeggen. Ik denk dat er nog steeds wel partijen zijn in de markt die onder de maat bouwen. Die zich gewoon niet helemaal aan de regelgeving houden zoals we dat met z’n allen willen.
Jerry Helmers: Worden die partijen dan niet aangepakt?
KeesJan Nieuwenhuis: Nou ja, niet altijd. Er gebeuren, en ik denk dat dat ook altijd zo zal blijven, er zijn altijd wel wat…
Jerry Helmers: Je kan bij wijze van spreken niet alles controleren.
KeesJan Nieuwenhuis: Nee.
Jerry Helmers: Ja, oké.
KeesJan Nieuwenhuis: En het voordeel is, als je dan met gestandaardiseerde regels werkt, dus meer standaard, misschien ook wel meer prefab, dat het makkelijker te ondervangen is. Dat je gewoon eigenlijk met één blik veel beter kan vangen: het gaat goed of het gaat niet goed.
[08:25] Creativiteit versus standaardisatie
Jerry Helmers: Maar denk je dat die gestandaardiseerde basis, als je zegt dat zouden we in wet- en regelgeving moeten opnemen, misschien ook niet ten koste kan gaan van de creativiteit in de bouw? We willen ook Nederland mooi maken.
KeesJan Nieuwenhuis: Jazeker, daar werken we ook heel hard aan. En in dat opzicht denk ik dat wij vooral met Leebo een product hebben waarbij wij aan de hoogste standaarden voldoen en toch ook de architect heel veel vrijheid kunnen geven.
[08:51] Stelling over keramiek
Jerry Helmers: Maar heb je het dan bijvoorbeeld ook over keramiek? Nou ja goed, we hebben het bruggetje dan. De tweede stelling. Want die tweede stelling was: als heel bouwend Nederland keramiek honderd procent zou omarmen, dan wordt Nederland het mooiste land van de wereld. Ik had gedacht dat jij daarop eens zou zeggen, maar je bent toch oneens.
KeesJan Nieuwenhuis: Dat klopt. En dat komt omdat iets wat mooi is ook bestaat juist omdat er lelijke dingen zijn. Dan geniet je meer van de mooie dingen.
Jerry Helmers: Als er lelijke dingen zijn, dan geniet je meer van de mooie dingen. Dat is wel de quote van dit moment inderdaad. Leg dat eens uit hoe dat dan werkt in de praktijk.
KeesJan Nieuwenhuis: Als alles mooi is, dan zie je op een gegeven moment het mooie niet meer. Er moet een soort keuze blijven in hoe we dingen waarderen. Iedereen moet daar zijn eigen keuze in maken. Maar ik denk dat als op een gegeven moment alles hetzelfde wordt, je ook een eenvormigheid krijgt. Ik ben keramiekfan, dat heb ik aangegeven. Maar een enkele keer een houten gevel of een gevel met baksteen hoeft ook niet lelijk te zijn. Ten tweede, al zou je alleen maar met keramiek werken, dan ga je natuurlijk ook een beetje hetzelfde krijgen.
[10:16] Variatie in architectuur
KeesJan Nieuwenhuis: We krijgen dan de jaren tachtig ideeën, toen die rijtjeswoningen allemaal neergeklokt werden.
Jerry Helmers: Dus een beetje variatie is wel goed.
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, dat zeker.
Jerry Helmers: Maar een beetje keramiek is ook goed.
KeesJan Nieuwenhuis: Een beetje veel keramiek is goed, maar niet alles.
[10:28] Stelling over prefab bouwen
Jerry Helmers: En dan die laatste stelling die ik zei: bouwen in de toekomst wordt uitsluitend prefab. Daar zei je oneens.
KeesJan Nieuwenhuis: Niet elk project leent zich perfect voor prefab. Kijk, wij maken en dat doen wij met heel veel plezier en wij roepen ook altijd dat er zoveel mogelijk prefab gebouwd moet worden. Maar ook hier weer: prefab bestaat ook bij de gratie van het soms niet prefab.
Jerry Helmers: De tweede quote van deze podcast al te pakken. Leg die eens uit.
KeesJan Nieuwenhuis: Als je alles prefab wil maken, dan krijg je soms producten die niet te vervoeren zijn. Of je krijgt producten die niet meer in de fabriek te maken zijn, want door het vervoeren gaan ze kapot.
Jerry Helmers: Het moet soms gewoon op de bouwplaats.
KeesJan Nieuwenhuis: Soms moet het, niet altijd.
[11:21] De flow in een bouwproject
Jerry Helmers: Toen wij een aantal weken geleden dit voorgesprekje hadden, zei jij iets interessants tegen mij. Je zei: het is mijn ambitie om ervoor te zorgen dat we niet de flow uit een bouwproject halen. Wat bedoel je daarmee?
KeesJan Nieuwenhuis: Met prefab werken heb je een bepaalde flow nodig in het project. Op het moment dat je prefab werkt heb je altijd een aantal producten klaarstaan in je organisatie of op de bouwplaats. Want de ene discipline werkt nou eenmaal net iets sneller dan de andere discipline en je hebt alles nodig op het moment dat je eraan toe bent. Als dan de flow eruit gehaald wordt, dan bedoel ik dat we ergens een gebouw aan het dichtmaken zijn en de kozijnen bijvoorbeeld niet op tijd komen. Dan gaat ons hele plannetje onderuit.
[12:39] Planning en samenwerking
Jerry Helmers: Hoe kan je dat oplossen dan?
KeesJan Nieuwenhuis: Wij plannen heel goed. Ook met onze opdrachtgevers. En wij plannen ver van tevoren. Wij hebben gewoon een project wat bij ons vandaag gemaakt wordt waar we misschien al een jaar mee bezig zijn.
Jerry Helmers: Maar je bent toch ook altijd afhankelijk van andere partijen in de keten?
KeesJan Nieuwenhuis: Zeker. Het zit in de kwaliteit van het maken van afspraken. Wij werken met best wel veel professionele opdrachtgevers.
[13:02] Kosten van het verliezen van de flow
Jerry Helmers: Wat kost het als je niet in de flow blijft?
KeesJan Nieuwenhuis: Alles.
Jerry Helmers: Ja?
KeesJan Nieuwenhuis: Dat kost veel euro’s, veel frustratie. En soms kost het niet alleen euro’s, maar ook liquiditeit. Op het moment dat je een afspraak maakt hoe je werkt en wat je moet doen, dan wordt er ook afgesproken: op dat moment gaan we dat betalen of wordt het betaalbaar gesteld. Op het moment dat je planning overhoop valt, dan heb ik wel materialen ingekocht die bij ons staan te wachten, maar ik kan ze pas factureren op het moment dat er wat mee gebeurd is.
[14:02] Het belang van goed ontwerp en BIM
Jerry Helmers: Wat is voor jullie dan een concrete actie in de dagelijkse praktijk om ervoor te zorgen dat je vanaf het begin die flow op orde krijgt?
KeesJan Nieuwenhuis: Dat begint met een goed ontwerp. Dus wij werken in BIM. Dat wordt allemaal uitgewerkt naar lijsten waar je de producten van samen gaat stellen. En hoe beter het geëngineerd is, hoe makkelijker het is om het te beheersen.
[14:37] Vroeg aan tafel in een project
Jerry Helmers: Maar bedoel je dan ook dat je zo vroeg mogelijk aan tafel wil zitten?
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, dat hoort er ook bij. Als je vroeg aan tafel zit, heb je meer vrijheid. Ook de opdrachtgever of de uiteindelijke klant heeft dan meer vrijheid in wat voor keuzes hij maakt. Kijk, we roepen net keramiek. Op het moment dat…
[15:22] Project Utrecht – speciaal ontwikkelde keramische tegel
KeesJan Nieuwenhuis: We hebben nu bijvoorbeeld een project lopen in Utrecht. Daar is een keramiek voor ontwikkeld.
Jerry Helmers: Daar heb je het dan over de ombouw van Utrecht Centraal Plaza. Laten we die dan meteen eens bespreken. Vertel eerst eens voor de context: wat was daar de uitdaging?
KeesJan Nieuwenhuis: De uitdaging is dat daar in het midden van Utrecht, aan het stationsplein, een gebouw stond. Dat gebouw heette Hoyaal. Dat had de vorm van een pie. En daar is aan één kant weer een stuk tegenaan gebouwd, waardoor het de vorm van een H heeft gekregen.
Jerry Helmers: Met pie bedoel je ook die wiskundige pie?
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, die bedoel ik. Maar ik bedoel dat vormpje met die twee…
Jerry Helmers: Ja, uiteraard.
KeesJan Nieuwenhuis: Nou, daar is dan een nieuw gebouw tegenaan gekomen aan de achterkant om het een H-vorm te geven. De hele gevel is daarvan afgehaald. Aan de ene kant heb je de oudbouw waar wij een stuk gevel tegenaan zetten. En aan de achterkant is nieuwbouw waar wij ook een gevel tegenaan zetten.
Jerry Helmers: Leuke opdracht.
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, hartstikke gaaf. En ook een heel mooi gebouw geworden. Grappig genoeg, toen de architect met de eerste ideeën kwam dacht ik: hoe durf je. Maar uiteindelijk is het geweldig geworden.
[17:04] De keramische tegel en productieproces
KeesJan Nieuwenhuis: Dan komt er een tegel uit die glimt. Waarvan ik dan denk: dat wordt nogal wat, een hele spiegel zometeen daar in Utrecht. En dat is het ook. Het staat fantastisch. Maar zo’n tegel is speciaal ontwikkeld voor dit gebouw. Die ligt niet op de plank. In dit geval praten we over ongeveer acht- à negenduizend vierkante meter gevel met die tegel. Dus die moet gemaakt worden. Dat moet ingepland worden. Daar moet je dus de tijd voor hebben.
KeesJan Nieuwenhuis: Vaak gaan wij zo’n werk tekenen en engineeren. Dat duurt gemiddeld een jaar. En voordat de mallen van de tegels en uiteindelijk de tegels bij je zijn, dat is een proces van maanden. Dus vaak moet je al tijdens je engineeringsproces zeggen, in samenwerking met zo’n fabriek – Argenton in dit geval – hoeveel tegels je nodig hebt. Want anders grijp je mis.
[19:27] Oplevering en trots op het project
Jerry Helmers: In mijn beleving wordt 2026 alles in Utrecht opgeleverd. Klopt dat?
KeesJan Nieuwenhuis: Nou, wij zouden daar rond het einde van dit jaar ongeveer klaar moeten zijn. Maar dan gaan ze daar binnen nog wel even verder. Ik denk dat wij daar ergens in februari weg zijn.
Jerry Helmers: En wat doet dat met jou als persoon als je daar later langsloopt?
KeesJan Nieuwenhuis: Dan word ik wel trots. Als je al een paar jaar in de bouw zit en je komt langs een gebouw waar je aan hebt gewerkt, dan zeg je toch: daar heb ik aan meegebouwd.
[20:47] Project Hollandse Meesters in Amstelveen
Jerry Helmers: Er staat nog een project op mijn lijstje: Hollandse Meesters in Amstelveen.
KeesJan Nieuwenhuis: Hollandse Meesters is een project waar wij in 2021 al over gingen praten met de aannemer en de architect. Dat is voor een deel opgebouwd uit keramiek maar ook uit aluminiumcomposiet. Dat zijn twee woontorens van ongeveer achttien verdiepingen en zestien verdiepingen. Wij zijn daar nu aan het monteren.
KeesJan Nieuwenhuis: Het project liep vertraging op door regelgeving. Daardoor konden wij met de aannemer afspreken dat wij al in het begin van het jaar de spouwbladen konden gaan maken. Dus onze fabriek is twee derde van het jaar bezig geweest met deze spouwbladen. Uiteindelijk gaat het om ongeveer veertienduizend vierkante meter gevel. Die zijn wij nu aan het aanvoeren en monteren.
[23:00] Complexiteit bij grote projecten
KeesJan Nieuwenhuis: Bij zo’n groot project moet je heel goed nadenken over hoe je dingen ontwerpt. Want een clipje te veel is niet één clipje te veel, maar misschien wel een miljoen te veel. We hebben alleen al 720 spouwbladen. Dus een foutje komt niet één keer voor, maar honderden keren.
[24:28] Arbeidsmarkt en personeel
Jerry Helmers: De arbeidsmarkt is krap. Hoe zorgen jullie dat je voldoende mensen hebt?
KeesJan Nieuwenhuis: Wij hebben een hele goede harde kern. Wij hebben zelf ongeveer dertig mensen in dienst. Daarnaast werken wij met vaste partijen in montage en fabriek. In totaal hebben we zo’n zestig tot zeventig mensen rondom ons heen lopen waarvan het grootste deel vast is.
[27:24] Internationale vakmensen
Jerry Helmers: Waar komen die mensen vandaan?
KeesJan Nieuwenhuis: Polen, Letten, Litouwers. Op dit moment hebben we ook best een aantal Oekraïners aan het werk. En dat zijn echt topmensen.
[27:54] Project Drie Koningen in Amsterdam
Jerry Helmers: Dan nog een derde project: Drie Koningen in Amsterdam.
KeesJan Nieuwenhuis: Dat zijn drie voormalige bassins van een waterzuivering, ronde silo’s. Daar komt een gebouw bovenop met een staalkonstructie. Dat worden drie ronde gebouwen. Wij maken daar een ronde gevel met gesegmenteerde spouwbladen. Daardoor hoeven we minder rond te walsen en wordt het technisch eenvoudiger.
[31:24] Trotse projecten
Jerry Helmers: Dus eerst naar Utrecht, dan naar Amstelveen en dan naar Amsterdam om overal jouw projecten te bekijken.
KeesJan Nieuwenhuis: Ja, zeker. En met de huidige filevorming kan je er prima een dagje over doen.
[32:17] Les uit de projecten
Jerry Helmers: Kun je één of twee tips geven aan luisteraars uit de bouw?
KeesJan Nieuwenhuis: In al deze drie projecten zijn wij aan het begin betrokken geweest. Daardoor konden wij meedenken. Als een architect weet dat een bepaald detail 25 keer zo duur is als een ander detail, dan kan hij misschien een andere keuze maken. En daarnaast kijken wij altijd naar de technische kant. Wij willen geen gedoe achteraf.
[34:35] Wanneer Leebo niet de juiste partij is
KeesJan Nieuwenhuis: Soms zeggen wij ook tegen een klant: dit project moet je niet met ons doen. Dan past het gewoon niet bij wat wij doen. Een goede relatie stuur je niet het bos in.
[34:49] Waarom hij fan is van keramiek
KeesJan Nieuwenhuis: Ik ben een enorme fan van keramiek. Het is een heel mooi product. Als je het fel oranje maakt en je komt over dertig jaar terug, dan is het nog steeds fel oranje. Dat doe je met geen ander product.
[37:05] Technologische ontwikkeling en AI
Jerry Helmers: Hoe houden jullie je expertise bij?
KeesJan Nieuwenhuis: Wij maken gebruik van AI bij het uitwerken van modellen. En we werken ook parametrisch. Ik ben altijd op zoek naar manieren om wat we doen sneller en beter te doen.
[38:20] Internationale samenwerking
KeesJan Nieuwenhuis: Wij hebben ook engineers in het buitenland, bijvoorbeeld in Noord-Macedonië. Daarnaast werken we samen met partners in Spanje en Portugal. Daar wisselen we kennis mee uit.
[41:53] Slotpitch van KeesJan
KeesJan Nieuwenhuis: Goede gevel begint bij een idee, een schets, een gevoel. Daar stapt Leebo Intelligente Bouwsystemen in. Wij voelen ons geen leverancier maar een partner. Wij denken graag mee met architecten over wat ze willen zien en wat haalbaar en betaalbaar is.
KeesJan Nieuwenhuis: Onze kracht zit in co-engineering, BIM-varianten doorrekenen en materialen afstemmen. Vaak maken wij een mock-up of prototype. Door prefab te werken kunnen wij kwaliteit monitoren en snel en zorgvuldig monteren. Dat levert tijdwinst op en zorgt dat een gebouw sneller dicht is. En met minder transportbewegingen verminderen we ook de stikstofuitstoot.
KeesJan Nieuwenhuis: Wij zijn Leebo. Bij ons komen prefab en high-end samen.
[44:03] Afsluiting
Jerry Helmers: Dat was bijna precies twee minuten. Vond je het leuk om hier in de studio te zijn?
KeesJan Nieuwenhuis: Ja. Je vergeet na vijf minuten dat je een microfoon op hebt.
Jerry Helmers: Hartstikke leuk dat je er was. Bedankt voor het luisteren naar De Gevelfactor, de podcast voor architecten en gevelbouwers die ontwerpkeuzes willen maken op basis van inspirerende informatie. Mijn naam is Jerry Helmers en ik was uw gespreksleider. Tot de volgende aflevering.
