Een gevel die beweegt met het licht

Schubben, schaduwen en scherpzinnigheid

Hoe maak je een gevel die meer zegt dan ‘hier staat een gebouw’? In Weert verrees onlangs The Next Material House, een R&D-centrum van The Broadview Holding, dat zowel esthetisch als technisch tot de verbeelding spreekt. Het gebouw markeert een nieuwe benadering van geventileerde gevelsystemen, met innovatie als motor en materiaalgebruik als visitekaartje.

Het nieuwe R&D-centrum, ontwikkeld naast de bestaande productielocatie van Trespa, vormt het kloppend hart van een internationale groep bedrijven gespecialiseerd in decoratieve oppervlakken en gevelsystemen. Van meet af aan stond één ambitie centraal: de gebouwde omgeving benutten als etalage voor technologische en esthetische innovatie. “Dit centrum is veel meer dan een werkomgeving”, zegt Jim Wolters, Accountmanager Facade. “Het is een plek waar we onze kennis samenbrengen, maar ook een podium waar het materiaal zelf het woord voert.”

Breken met conventies

De opdracht voor het ontwerp ging naar het Rotterdamse Broekbakema. Het architectenbureau vertaalde de ambitie in een gevelconcept dat visueel en technisch breekt met conventies. Geen grote vlakke panelen, maar kleine elementen die als schubben over elkaar liggen. Elk afzonderlijk gemonteerd, nauwkeurig gepositioneerd, en voorzien van één van drie verschillende afwerkingen: Diffuse, Specular of Oblique. Het resultaat is een gevel die verandert met het licht, de dag en het weer: van ingetogen tot expressief, afhankelijk van hoe het zonlicht speelt. De gevel is opgebouwd uit Trespa® Meteon® Lumen-panelen, waarbij bewust is gekozen voor drie specifieke afwerkingen: Diffuse (mat en zacht), Specular (hoogglans) en Oblique (licht geëtst met subtiele richting). Deze combinatie zorgt voor een gevel die letterlijk in beweging lijkt zodra het zonlicht erop valt.

“Het was zeker geen standaardopdracht”, beaamt Wolters. “De meeste gevels werken met vaste patronen en voorspelbare systemen. Hier was juist het experiment de essentie. En dat zie je terug in het eindresultaat.”

Die experimentele aanpak vroeg om nauwe samenwerking tussen alle betrokken partijen. De Belgische gevelspecialist Limeparts-Drooghmans ontwikkelde een klantspecifieke achterconstructie, met horizontale profielen, onzichtbare bevestiging en genummerde panelen. Eerst werd een 1-op-1 mock-up gebouwd om de technische haalbaarheid en het visuele effect te toetsen. “Dat moment was cruciaal”, zegt Wolters. “Het bracht alles samen en haalde eventuele twijfels weg.”

Perspectief van de toeschouwer

De gevel is niet alleen een spel van materiaal en licht, maar ook een oefening in schaal. De architectuur speelt nadrukkelijk met het perspectief van de toeschouwer. Van afstand oogt het gebouw als een glad zwart volume. Maar wie dichterbij komt, ontdekt textuur, diepte en gelaagdheid. Volgens de architecten is het ontwerp geïnspireerd op een boslandschap in Finland, vertaald naar verschillende ‘leesniveaus’: macro (de vorm van het gebouw), meso (het patroon van de schubben) en micro (de textuur en afwerking van elk paneel).

Dat de panelen bestaan uit Trespa® Meteon® Lumen-panelen, die voor circa 70% zijn opgebouwd uit natuurlijke vezels, maakt de verwijzing naar organische vormen en texturen extra betekenisvol. “Voor veel ontwerpers zijn HPL-panelen een bekende keuze”, merkt Wolters op. “Maar dit project laat zien dat je daar nog steeds mee kunt verrassen. Tenminste, als je durft.”

De uitvoering was intensief. Elk paneel moest exact op zijn plek vallen. Kwaliteitscontrole was essentieel, zeker omdat het patroon doorloopt over alle gevelzijden. Daarnaast stelde het gebruik van overlappende panelen hoge eisen aan de bevestiging en detaillering, mede vanwege de vervangbaarheid bij eventuele schade.

Maar de inspanning loonde. Het gebouw oogst inmiddels brede waardering, intern, maar ook daarbuiten. “Dit is een project waar alles samenkomt”, besluit Wolters. “Ontwerp, materiaal, uitvoering. Het toont wat er mogelijk is als je buiten de lijntjes durft te kleuren. En het bewijst dat de gevel veel meer kan zijn dan decor. Het kan een verhaal vertellen, of zelfs meerdere tegelijk.”