Platform over gevels, glas & daken
Een bijzonder ontwerp vraagt om bijzondere oplossingen. Dat geldt zeker voor de markante Catharinatoren in Zaandam, die vanwege de opvallende draagstructuur met balkons aan stalen tuien het melkmeisje wordt genoemd. De slanke balkonbeglazing volgt ook dat idee en zorgt ervoor dat bewoners worden beschermd tegen spoor- en verkeerslawaai.
“In het ontwerp van architect Liesbeth van der Pol van Dok Architecten is duidelijk haar handschrift terug te zien: uitgesproken, speels en tegelijk technisch uitdagend”, begint André Jansen van Solarlux die al in een vroege fase bij het project werd betrokken. De woontoren ligt namelijk in een luidruchtige omgeving, pal aan het spoor en een vierbaansweg. “Als je dan balkons wilt realiseren die kwalitatief hoogwaardig zijn, dan heb je een product nodig wat heel gemakkelijk in te zetten is als geluidswering en tegelijkertijd ook heel eenvoudig te openen is als bewoners daar behoefte aan hebben”, zegt Van der Pol. “Dat is het onderscheidende van de balkonbeglazing van Solarlux en het past tegelijk ook goed in ons plan.”
Architecten excelleren in esthetiek en ontwerpvisie, maar zodra details technisch uitgewerkt moeten worden, ontstaat vaak behoefte aan specialistische ondersteuning, weet Jansen uit ervaring. “Dan springen wij in”, zegt hij. “Wij helpen architecten om met onze producten tot goede details te komen. Denk aan zaken als statica, isolatiewaarde, akoestiek en uitvoerbaarheid. Want uiteindelijk moet een aannemer het ook kunnen bouwen. Samen met de architect, aannemer en een extern engineeringsbureau werd gezocht naar de optimale oplossing. Er zaten uiteindelijk vijf partijen aan tafel om alles goed op elkaar af te stemmen. Dat werkte heel prettig.” Ook Van der Pol kan dat beamen en vult aan: “De nauwe samenwerking rond deze technische uitdaging was werkelijk subliem.”
De Catharinatoren bestaat uit 103 huurappartementen, waarvan 42 in het middeldure segment en 61 in de vrije sector. Op de bovenste verdiepingen bevinden zich royale, dubbelhoge penthouses met weids uitzicht. Het gebouw is volledig gasloos en sluit aan bij de duurzaamheidsambities in de woningbouw, met onder andere warmte en koudeopslag en energieopwekking via zonnepanelen. Het meest opvallende element van de toren is zonder twijfel de vorm met balkons die aan slanke stalen tuien zijn opgehangen en worden ondersteund door robuuste kolommen met daarop sierstaal, hekwerken en de balkonbeglazing. “Die vorm doet denken aan een traditioneel houten juk, zoals vroeger door melkmeisjes werd gebruikt om melkbussen te dragen”, zegt Jansen.
De ‘schouders’ links en rechts van de toren zijn niet alleen esthetisch interessant, maar spelen ook een belangrijke rol in de gewichtsverdeling van het gebouw. “Het totale gewicht goed verdelen was echt een uitdaging voor de constructeur”, volgens Jansen. “In eerste instantie hadden we het idee om de schermen van onze balkonbeglazing te parkeren in de ruggengraat van het melkmeisje, maar dat resulteerde in te hoge puntlasten. Daarom worden de schermen nu naar links en rechts geschoven, waardoor de belasting beter wordt verdeeld. Daarmee ontstond ook meteen weer een mooie verwijzing naar het melkmeisje.”
De balkonbeglazing is uitgevoerd in het systeem Proline T van Solarlux. “Dat systeem geldt momenteel als één van de slankste balkonbeglazingssystemen op de markt”, zegt Jansen. “Het minimale profielaanzicht zorgt voor maximale daglichttoetreding, eveneens een belangrijke wens in het ontwerp.” Solarlux heeft een brede range aan balkonbeglazingssystemen. “Bij de productselectie vragen we altijd eerst het geluidsrapport op. Railverkeer vraagt namelijk om een andere benadering dan wegverkeer, vliegverkeer of industrielawaai. Op basis daarvan bepalen we de juiste glasdikte, afdichtingen en systeemopbouw.”
De standaarduitvoering van de Proline T is geschikt voor glasdiktes tot 12 millimeter. Voor grotere toepassingen is er daarnaast de Proline T Mega, waarin glasdiktes tot 18 millimeter mogelijk zijn. “Ook dat systeem is momenteel uniek in de markt”, volgens Jansen. “Daarmee kun je bijvoorbeeld verdiepingshoge glasplaten toepassen van één meter breed en drie meter hoog.” Bij de Catharinatoren werd 8 millimeter gehard glas toegepast. In totaal kregen 74 balkons deze geluidswerende balkonbeglazing. Daarmee kan een geluidsreductie tot 24 dB worden gerealiseerd. “Indien nodig zijn nog hogere prestaties haalbaar door aanvullende verticale afdichtingen toe te passen.”
Het project laat goed zien hoe een architectonische ambitie en technische expertise elkaar kunnen versterken. “Door al in een vroeg stadium intensief samen te werken, ontstond een oplossing die niet alleen esthetisch onderscheidend is, maar ook technisch en praktisch volledig klopt”, zegt Jansen tot besluit.
Bouwinfo Catharinatoren, Zaandam
Opdrachtgever PME Pensioenfonds
Architect Dok Architecten – Liesbeth van der Pol
Aannemer Bot Bouw
Gevelbouwer Solarlux
