De sleutel speelt vaak een ‘key role’ in een mensenleven. De sleutel tot iemands hart of van een huis stemt meestal tot vreugde. Een sleutel kwijt raken is vervelend totdat we een sleutel tot de oplossing hebben gevonden. Ook staat de sleutel voor veiligheid. Immers als zijn kwaliteitsklasse groot is, hopen we dat het geboefte een blokje verdergaat. De sleuteloverdracht van een (bouw)werk heeft tal van juridische aspecten. Daar kwam een opdrachtgever wat laat achter.
Voor de bouw van zijn nieuwe woning heeft de opdrachtgever met de aannemer een overeenkomst van aanneming van werk gesloten. De start is vlot verlopen maar, zoals zo vaak, zit het venijn in de staart. Toen de woning opleveringsgereed was, bleek de opdrachtgever nog steeds niet zo ver dat hij gereed was om de uitstaande facturen te betalen. Aanmaningen door de aannemer hebben dat niet anders gemaakt. De opdrachtgever heeft een fors deel van de aanneemsom niet betaald. Ook de meerwerkpost voor een aanbouw met fundering staat nog open voor betaling. De oplevering van de woning werd daarom door de aannemer afgeblazen. De afgesloten bouwhekken om de woning bleven staan en de opdrachtgever kreeg geen sleutel van de woning. De aannemer oefende zijn retentierecht uit. Op alle ramen van de woning heeft hij A4’tjes geplakt waarop staat dat het retentierecht wordt uitgeoefend door het aannemingsbedrijf. Dat viel niet in goede aarde bij de opdrachtgever. Tot tweemaal toe molesteerde hij de bouwhekken die hij liet verwijderen en op een grote hoop gooide. Ook liet hij de cilinders uitboren uit de deur van de woning en heeft hij de uitingen van het retentierecht op de bouwhekken en de ramen verwijderd. Twee dagen na de eerste ‘inbraak’ heeft de aannemer het retentierecht hersteld (de feitelijke macht over de woning ‘heroverd’). De daaropvolgende dag heeft de opdrachtgever weer een hek vernield en de cilinders uitgeboord. Daarna heeft de opdrachtgever zijn sleutels afgegeven aan de aannemer die het hek en de cilinders nog een keer heeft vervangen. Ook heeft de aannemer cameratoezicht geregeld. Betaling van de openstaande facturen is echter uitgebleven.
Het ene hekje leidde tot het andere hekje toen de aannemer de opdrachtgever voor de rechtbank daagde. In de rechtbank komt aan de orde dat de opdrachtgever nog ruim € 200.000,- van de aanneemsom niet heeft betaald maar ook niet het door hem opgedragen meerwerk voor een aanbouw met fundering. Toen de aannemer ter zitting toelichtte dat de opdrachtgever de meerwerkoffertes heeft ondertekend, antwoordde de opdrachtgever dat hij niet weet of het wel zijn handtekening op de offertes is en dat hij zijn e-mail daarvoor zou moeten checken. De rechtbank vindt dat geen stellige ontkenning en gaat uit van ondertekening temeer daar de opdrachtgever niet betwist dat het meerwerk feitelijk is verricht. Wat betreft het handelen van de opdrachtgever en het zich toegang tot de woning verschaffen, meent de opdrachtgever in zijn recht te staan ‘want het was immers zijn eigen woning’. De rechter maakt korte metten met de opmerking van de opdrachtgever dat hij niet wist dat de aannemer gerechtigd was tot het uitoefenen van het retentierecht. Naast e-mails hierover waren behalve borden op de hekken en A4’tjes op alle ramen van de woning aangebracht waarop te lezen was dat het retentierecht wordt uitgeoefend door het aannemingsbedrijf. De rechtbank is het eens met de aannemer dat de opdrachtgever onrechtmatig heeft gehandeld. De opdrachtgever wordt onder meer veroordeeld tot het voldoen van de niet betaalde facturen die vanaf de vervaldata vermeerderd worden met 6% contractuele rente. Hij moet tevens schadevergoeding betalen vanwege de kosten van cameratoezicht.
Het opleveren van het werk mocht worden opgeschort totdat door de opdrachtgever is betaald. Dat mag als aan de eisen van het retentierecht (tezamen) is voldaan: 1) de feitelijke macht over de zaak (het werk) hebben, 2) dat de aannemer de macht over het werk heeft, moet kenbaar zijn voor derden (anderen) en 3) er moet sprake zijn een opeisbare vordering. Voor een bouwpartij die in onderaanneming werkt, behoort het retentierecht zelden tot de mogelijkheden vanwege het ontbreken van de feitelijke macht over de zaak (als enige de sleutel hebben tot de bouwplaats bijvoorbeeld). Niet iedere opdrachtgever is hetzelfde en soms heb je pech.
Niet in zeven sloten tegelijk lopen? Check dan bij de leden van de VMRG! De deur staat voor u open voor een goed gesprek over metalen ramen en gevelelementen. En een kop koffie!