Platform over gevels, glas & daken
Milieuwetgeving voor de gevelbouw
De Europese en Nederlandse regelgeving rondom duurzaamheid en circulariteit zijn voortdurend in ontwikkeling. Waar de aandacht de afgelopen jaren vaak uitging naar de milieu-impact van producten en materialen, verschuift de focus nu steeds meer naar een onderwerp dat minder zichtbaar is, maar wel dagelijks voorkomt: verpakkingen. Met de nieuwe Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) worden de spelregels voor verpakkingen in Europa ingrijpend aangepast. Maar wat betekent deze verordening eigenlijk voor de gevelbouw?
De PPWR vervangt de bestaande Packaging and Packaging Waste Directive (PPWD). Het belangrijkste verschil is dat de nieuwe verordening niet alleen kijkt naar afvalverwerking, maar naar de volledige levenscyclus van verpakkingen. Daarnaast is een Europese verordening direct van toepassing in alle lidstaten, waardoor er minder ruimte ontstaat voor nationale verschillen. Het doel is duidelijk: minder verpakkingsafval, meer hergebruik, meer recycling en een gelijk speelveld binnen Europa. De Europese ambitie sluit aan bij bredere doelstellingen op het gebied van circulariteit. Verpakkingen moeten slimmer worden ontworpen, beter recyclebaar zijn en waar mogelijk meerdere keren gebruikt worden. Ook wordt gekeken naar het aandeel gerecycled materiaal en naar het voorkomen van onnodig materiaalgebruik. De eerste verplichtingen van de PPWR gaan in op 12 augustus 2026, waarna de regels stapsgewijs verder worden aangescherpt richting 2030 en 2040.
Op het eerste gezicht lijkt verpakkingswetgeving vooral relevant voor consumentenproducten. Toch gebruikt de gevelsector dagelijks grote hoeveelheden verpakkingsmateriaal. Denk aan wikkelfolie rondom glas- en kozijnbokken, beschermhoeken van kunststof of karton, omsnoeringsbanden, schokabsorberende materialen, buisnetten voor krukken en diverse transportverpakkingen. Deze materialen vervullen een belangrijke rol bij het beschermen van hoogwaardige producten tijdens opslag en transport.
Juist daarom is het interessant om te kijken waar kansen liggen. Kunnen bepaalde verpakkingen worden verminderd? Zijn er materialen die eenvoudiger herbruikbaar zijn? Kan retourlogistiek helpen om verpakkingen vaker in te zetten? En welke verpakkingen worden nu al gerecycled zonder dat dit zichtbaar wordt gemaakt? Dit zijn vragen die steeds relevanter worden naarmate de PPWR verder wordt uitgewerkt.
Een belangrijk onderdeel van de PPWR is de stimulering van herbruikbare verpakkingen. Voor verschillende logistieke toepassingen worden doelen opgesteld voor het gebruik van herbruikbare verpakkingen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het ontwerp van de verpakking, maar ook naar de logistiek eromheen. Een verpakking mag pas als herbruikbaar worden beschouwd wanneer deze daadwerkelijk meerdere omlopen kan maken binnen een georganiseerd systeem.
Veel bedrijven werken bijvoorbeeld al met stalen of aluminium glas- en kozijnbokken die meerdere keren worden ingezet. Ook worden verpakkingsmaterialen soms retour genomen of intern hergebruikt. De komende jaren zal duidelijk worden in hoeverre deze bestaande werkwijzen aansluiten op de toekomstige Europese eisen.
Naast fysieke verpakkingen zal ook informatie steeds belangrijker worden. De PPWR introduceert verschillende administratieve verplichtingen. Bedrijven zullen beter inzicht moeten hebben in de verpakkingen die zij gebruiken, uit welke materialen deze bestaan en hoeveel daarvan op de markt worden gebracht. Op termijn spelen ook gegevens over recyclebaarheid en het gebruik van gerecycled materiaal een rol.
Voor veel gevelbouwers betekent dit waarschijnlijk dat informatie die nu verspreid aanwezig is binnen een organisatie beter georganiseerd moet worden. Dat geldt niet alleen voor producenten van verpakkingen, maar ook voor bedrijven die verpakte producten op de markt brengen of importeren. De precieze uitwerking wordt de komende jaren nog verder ingevuld door aanvullende Europese uitvoeringshandelingen.
Tijdens het Symposium Circulaire Geveleconomie op 9 juni jl. gaf Edwin van Houten een pitch over de impact van de PPWR op de gevelsector. Daarbij werd duidelijk dat verpakkingen vaak worden gezien als een noodzakelijk hulpmiddel binnen de logistiek, maar nog beperkt onderdeel zijn van bestaande circulariteitsstrategieën. Tegelijkertijd lijkt hier juist veel potentieel aanwezig. Niet alleen vanuit duurzaamheidsoogpunt, maar ook vanuit kostenbesparing, grondstoffengebruik en efficiëntie in de keten. De grootste uitdaging is wellicht niet de techniek, maar het verkrijgen van inzicht in de huidige situatie.
Daarom wordt momenteel verkend hoe de gevelindustrie haar verpakkingsstromen beter in beeld kan brengen. Hierbij wordt onder andere gekeken naar gebruikte materialen, hergebruik, recycling, logistieke haalbaarheid en de praktische gevolgen van de PPWR voor bedrijven in de sector.
De komende jaren zal de PPWR stap voor stap verder worden ingevuld. Veel details zijn nog in ontwikkeling en juist daarom is dit hét moment voor de gevelsector om mee te denken. De praktijkervaring van gevelbouwers, systeemleveranciers, logistieke partners en recyclers is essentieel om tot werkbare oplossingen te komen. Net als bij andere circulariteitsvraagstukken geldt ook hier: door kennis te delen en gezamenlijk op te trekken, kunnen we ervoor zorgen dat nieuwe regelgeving niet alleen uitvoerbaar blijft, maar ook kansen biedt voor de gehele gevelsector.
Gebruikt uw organisatie innovatieve verpakkingsoplossingen? Werkt u al met retourlogistiek of herbruikbare verpakkingen? Of ziet u juist knelpunten bij de toekomstige uitvoering van de PPWR? Laat het weten via info@circulairegeveleconomie.nl.
