Platform over gevels, glas & daken
Een jaar geleden opende in Lauwersoog het nieuwe Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC). Het centrum vertelt het verhaal van de Waddenzee, een uniek UNESCO-werelderfgoedgebied, en biedt tegelijkertijd onderdak aan het zeehondencentrum dat eerder in Pieterburen gevestigd was. De complexe geometrie van de gevel met schuine vlakken en hellende kozijnen maakt het WEC een absolute blikvanger aan de Waddenkust.
De ligging van het WEC, pal aan zee met het kenmerkende zilte en winderige klimaat, bracht direct een van de grootste uitdagingen met zich mee. “Zout, vocht en fijn stuivend zand vormen een constante belasting op de gevelsystemen”, zegt Jan Smit van Rollecate die in opdracht van aannemer Dijkstra Draisma de geveldichting heeft verzorgd. Om die reden werd geopteerd voor aluminium kozijnen met een uitzonderlijk hoge beschermingsgraad. “Door toepassing van pre-anodisatie in combinatie met een hoogwaardige coating volgens de zwaarste klasse, zijn de kozijnen optimaal bestand tegen corrosie en slijtage.”
Het WEC is volledig energieneutraal ontworpen en telt meer dan 570 m2 aan aluminium kozijnen in de buitengevel. “Een bijzonder aspect van dit project is de complexe geometrie van de gevel”, zegt Smit. “Het ontwerp bevat schuine vlakken en hellende kozijnen die weliswaar bijdragen aan de beleving van het gebouw, maar technisch toch de nodige uitdagingen vergden. Met name met betrekking tot het glas.” Traditionele beglazingsmethoden bleken hier niet toereikend, omdat de puntbelasting op het glas bij schuine plaatsing kan leiden tot breuk op de lange termijn. “Daarom zijn speciaal ontwikkelde beglazingsblokken toegepast die de druk gelijkmatig over de volledige onderzijde van het glas verdelen. Deze oplossing is in het voortraject uitvoerig getest met een mock-up, zodat zekerheid bestond over de prestaties op lange termijn.”
Ook de detaillering rondom de geveldichting vroeg om maatwerk. “Zo zijn lekdorpels in dezelfde schuine hoek uitgevoerd als de kozijnen zelf, wat niet alleen esthetisch aansluit bij het ontwerp, maar ook functioneel noodzakelijk is voor een goede waterafvoer”, legt Smit uit. “In een omgeving waar wind, regen en zand met kracht tegen de gevel blaast, is een doordacht ontwateringssysteem een must. Eerdere ervaringen met kustprojecten hebben geleerd dat fijn zand zich kan ophopen in het systeem, met in het ergste geval lekkages tot gevolg. Daarom is bij het WEC extra aandacht besteed aan bereikbaarheid en onderhoud van deze onderdelen. We hebben de gebruiker er ook op gewezen dat het belangrijk is om het ontwateringssysteem regelmatig schoon te spoelen.”
Hergebruik en circulariteit zijn de kernwaarden van dit project. “In lijn met de duurzame visie heeft de architect gekozen voor materialen en oplossingen die bijdragen aan een lange levensduur en toekomstige herbruikbaarheid”, zegt Smit. “Aluminium is bij uitstek geschikt voor hergebruik, zonder kwaliteitsverlies. Het is oneindig recyclebaar.
Daarnaast zijn oude meerpalen hergebruikt en hebben een nieuwe functie gekregen in het gevelontwerp. Dat had direct een raakvlak met onze aluminium kozijnen. Ze zijn namelijk deels voor onze kozijnen geplaatst. Mocht een ruit bezwijken, moet deze wel vervangbaar zijn. Daarom zijn de voormalige meerpalen die voor de kozijnen zijn gepositioneerd demontabel uitgevoerd.”
Rollecate heeft de aluminium kozijnen in de buitengevel vervaardigd uit de RT 72-profielserie van Kawneer. “Daarnaast hebben we ook diverse stalen binnenpuien gemaakt in verband met de brandcompartimentering”, voegt Smit eraan toe. “Die zijn opgebouwd uit een Jansen-profiel. De buitengevel is overigens ook op bepaalde posities brandwerend uitgevoerd. Slechts één glasleverancier (AGC) kon aan de brandwerendheidseisen voldoen. Dat had onder meer te maken met het enorme formaat van de ruiten. De brandwerende kozijnen zijn in onze werkplaats beglaasd en vanwege het gewicht en formaat machinaal geplaatst in het werk.”
Het Werelderfgoedcentrum Waddenzee is niet alleen een plek waar bezoekers het unieke ecosysteem van de Waddenzee kunnen beleven, maar ook een voorbeeld van hoe innovatieve geveldichting en bouwtechniek bijdragen aan duurzame architectuur. “Bij Rollecate hebben we best wat ervaring met dit soort speciale gebouwen. Ook op de Zuidas leveren we momenteel diverse hoogstandjes waar andere partijen zich niet aan wagen door de complexiteit ervan. Het WEC past wat dat betreft perfect in dat rijtje van iconische gebouwen. Er zit een goede visie achter, passend bij deze tijd, en absoluut het bezoeken waard”, zegt Smit tot besluit.
Bouwinfo – Werelderfgoedcentrum Waddenzee, Lauwersoog
Opdrachtgever: Stichting Werelderfgoedcentrum Waddenzee
Architect: Dorte Mandrup, Denemarken
Co-architect: De Architecten van Team 4
Aannemer: Bouwgroep Dijkstra Draisma
Gevelbouwer: Rollecate
Glas: AGC
Systeemleveranciers: Kawneer, Jansen
