Platform over gevels, glas & daken
Nieuwe NTA 8233 Circulaire gevels (kozijnen, ramen, deuren en vliesgevels)
Tijdens het symposium ‘Circulaire Geveleconomie’ op 9 juni jl. werd de nieuwe NTA Circulaire gevels (Nederlands Technische Afspraak) gelanceerd. Hierin zijn voor het eerst centraal innovaties en opgedane kennis vastgelegd over circulaire ramen, deuren en vliesgevels en onderdelen daarvan. Deze NTA is een initiatief van Stichting Circulaire Geveleconomie en NEN in het kader van het programma Toekomstbestendige Leefomgeving.
De NTA 8233:2026 Circulaire gevels zal een belangrijke rol spelen in het verder opschalen van de circulaire werkwijzen en retoursystemen in de gevelbranche. Brancheorganisaties en bedrijven die metalen, houten en kunststof ramen, deuren en vliesgevels, inclusief vlakglas, hang- en sluitwerk en dorpels, ontwerpen, produceren, onderhouden en duurzaam slopen/demonteren werkten intensief samen aan de totstandkoming van de NTA. Hierdoor is de gevelbranche over de hele breedte vertegenwoordigd en is er sprake van een breed draagvlak. Een NTA bleek voor dit onderwerp het beste type document vanwege het innovatieve karakter van het onderwerp.
In de afgelopen jaren is al veel theoretische en praktische kennis opgedaan over hoe de circulariteit van ramen, deuren en vliesgevels kan worden verbeterd. Deze NTA legt die kennis vast, met als doel om materiaalvoorraden te behouden, milieu-impact te reduceren en bestaande waarde te behouden.
In de NTA worden vier circulaire strategieën op een rijtje gezet en uitgelegd wordt welke strategie per situatie gebruikt kan worden. Per strategie worden de eisen en randvoorwaarden toegelicht:
Dit onderdeel in de NTA stelt eisen op het gebied van technische levensduurverlenging van een bouwproduct in een bestaand gebouw. De levensduur van bouwproducten is onder meer afhankelijk van vervuiling, degradatie en schade, en kan worden verlengd door regelmatig onderhoud, reparaties, deelvervangingen en opwaarderingen.
Hierbij wordt een bestaand bouwproduct of een bestaande component opnieuw toegepast in een zelfde toepassing. Hierbij worden eisen aan hergebruik en herproduceren vanuit bestaande bouw weergegeven. Daarbij is reinigen en repareren toegestaan, zolang de oorspronkelijke prestaties van het bouwproduct niet veranderen. Ook het ‘herproduceren’, waarbij het bouwproduct opnieuw wordt gebruikt, maar oorspronkelijke prestaties veranderen, wordt behandeld.
Hierbij wordt het materiaal waaruit een bouwproduct of component bestaat na een verwerkingsproces opnieuw gebruikt voor nieuwe componenten en bouwproducten. Het gaat zowel over wat vrijkomt uit de bestaande bouw na sloop of vervanging als over het productresidu wat uit de productie komt.
Dit deel van de NTA stelt eisen op het gebied van het (nieuw) ontwerpen, produceren en/of in de handel brengen van een (bouw)producten of componenten, zoals een raamkozijn, deur of vliesgevel, vlakglas of hang- en sluitwerk. Dit geldt voor toepassing in bestaande of nieuw te bouwen bouwwerken. Het ondersteunt onder andere circulair ontwerpen, opdracht geven, produceren en onderhouden. Deze NTA biedt bepalingsmethoden, maar stelt geen grenswaarden. Het geeft opdrachtgevers input voor het stellen van eisen en biedt partijen die (bouw)producten en componenten in de handel brengen de mogelijkheid om circulaire prestaties aan te tonen.
Met de decompositie en lijst met termen en definities die in de NTA zijn opgenomen, wordt voorgesorteerd op nieuwe ontwikkelingen in, en aangesloten bij de huidige Europese bouwproductenverordening (CPR). Verder worden aanwijzingen gegeven bij risico op gevaarlijke stoffen. Tevens bevat de NTA een uitgebreide informatieve bijlage met de laatste inzichten over circulair ontwerpen.
Kortom, in de NTA worden zowel eisen gesteld aan circulaire strategieën voor bouwproducten en componenten uit bestaande gebouwen als aan (primaire of secundaire) bouwproducten en componenten die opnieuw in de handel worden gebracht en worden toegepast in nieuwe of bestaande gebouwen.
Omdat de NTA Circulaire gevels binnen de financiering van het programma Toekomstbestendige Leefomgeving is ontwikkeld, stelt NEN deze NTA openbaar beschikbaar. De Circulaire Geveleconomie verwijst in haar standaardisatie naar deze NTA.
U kunt de NTA Circulaire gevels kosteloos bij NEN raadplegen. Via het menu standaarden op de website www.circulairegeveleconomie.nl wordt u direct naar de juiste digitale locatie bij NEN verwezen.
Waarvoor doen we het eigenlijk, die NTA Circulaire gevels?
Met alle (huidige) mondiale ontwikkelingen groeit de druk op energie en grondstoffen. De bouwsector is de grootste gebruiker van primaire grondstoffen en de op één na grootste gebruiker van kritieke materialen. Daarmee is het niet meer een vraagstuk van klimaat en circulariteit. Het gaat steeds meer om strategische autonomie en economische weerbaarheid. En daarbij de werkbaarheid en wendbaarheid voor bedrijven om concurrerend te blijven. Deze vlieger gaat ook op voor de gevelindustrie, een belangrijke speler bij de woningbouwopgave en renovatie van de bestaande voorraad.
Dit sluit aan bij doelen op het gebied van circulariteit die zijn geformuleerd op Europees en nationaal niveau. Daarnaast heeft de gevelsector vanuit de Stichting Circulaire Geveleconomie ook afspraken gemaakt met de Rijksoverheid om CO2-uitstoot te reduceren en de kringloop voor deze bouwproducten verregaand te sluiten.
Ook het initiatief van de NTA Circulaire gevels komt vanuit Stichting Circulaire Geveleconomie. Monique Fledderman, directeur Circulaire Geveleconomie: “Gezien alle ontwikkelingen ziet de Circulaire Geveleconomie maar één richting: de vlucht vooruit. Circulariteit is niet alleen goed voor onze toekomstige generaties, het is evenzo belangrijk voor onze business in de nabije toekomst. Aangezien dit in de hele gevelbranche speelt, hebben we besloten dit collectief op te pakken. Samen komen we heel veel verder dan alleen. De NTA Circulaire gevels is daar een voorbeeld van. Het is bedoeld om bedrijven overzicht te geven en hierbij te ondersteunen.“
“Tot eind juli 2025 konden partijen zich opgeven om mee te werken aan de nieuwe NTA”, vervolgt Fledderman. “Vanaf dat moment is er keihard samen met alle partijen gewerkt aan de ontwikkeling hiervan. De NTA is opgedeeld in verschillende hoofdstukken, die modulair te gebruiken zijn. Dat betekent dat bedrijven aan één of meer hoofdstukken van de NTA kunnen voldoen en het dus niet noodzakelijk is om aan de hele NTA te voldoen. Zo kan een bedrijf bijvoorbeeld heel goed scoren op hergebruik, maar hoeft het daarbij niet direct aan alle eisen van het hoofdstuk recycling te voldoen. Ook de toepassing van de NTA spreekt voor zich. Afbeelding 1 is opgenomen in de NTA en geeft eenvoudig aan op welke gevelonderdelen de NTA van toepassing is. De circulaire strategieën staan helder omschreven, zodat ieder bedrijf passende keuzes kan maken.”
De NTA is er dus voor en door bedrijven. “Dit is versie 1.0, maar met alle ontwikkelingen die spelen, zal hier zeker een vervolg op komen,” geeft Fledderman aan. “Het was een heel uitdagend traject waar veel partijen vanuit alle gevelbrancheorganisaties heel hard aan mee hebben gewerkt. Mede hierdoor gaan we uit van een groot draagvlak voor deze NTA. Het geeft bedrijven echt de mogelijkheid om te kunnen laten zien wat ze in huis hebben.”
Dat de NTA al een grote interesse geniet, is merkbaar uit de reacties vanuit andere landen. Fledderman lacht: “Ja, zo hebben we al vanuit Zweden een verzoek voor een vertaling gekregen!”
