Platform over gevels, glas & daken
Aan de rand van het centrum van Deventer heeft een markant stuk stad de afgelopen jaren een indrukwekkende metamorfose ondergaan. Het voormalige Geertruiden Ziekenhuis, later in gebruik als Sociaal Medisch Centrum Deventer (SMCD), is getransformeerd tot een groen en gezond woongebied onder de naam Geertruiden NXT. Gevelbouwer Alkondor Hengelo laat zien hoe moderne aluminium kozijnen kunnen bijdragen aan het behoud van erfgoed én aan het creëren van comfortabele, toekomstbestendige woningen.
Geertruiden NXT maakt deel uit van de grotere gebiedsontwikkeling Plan G, waarbij de letter ‘G’ niet alleen verwijst naar Geertruiden, maar ook naar de kernwaarden van het plan: groen, gezellig, gelukkig en gezond. Binnen dit plan vormt het voormalige ziekenhuiscomplex het kloppende hart. Het monumentale SMCD-gebouw kreeg een nieuwe bestemming als appartementengebouw, terwijl op het omliggende terrein moderne grondgebonden woningen en stadsvilla’s zijn gerealiseerd. Geertruiden NXT telt 24 loftappartementen, 20 stadsvilla’s en 38 luxe appartementen. Alle woningen voldoen volledig aan de eisen van deze tijd: ruim opgezet, met hoge plafonds, veel daglicht en een hoog niveau van duurzaamheid. Tegelijkertijd zijn karakteristieke elementen uit het verleden behouden gebleven, waaronder de herkenbare ambulancepoort en de gevels die het gebouw zijn statige uitstraling geven.
Eén van de meest bepalende onderdelen van de transformatie was het vernieuwen van de gebouwschil. Daarbij speelden de kozijnen een cruciale rol. Alkonder Hengelo kreeg in opdracht van Koopmans Bouw de verantwoordelijkheid voor het leveren en monteren van alle aluminium kozijnen. “Het oorspronkelijke ziekenhuis had stalen kozijnen met het kenmerkende stoeltjesprofiel”, vertelt Sander Middelkamp, hoofd projectleiding bij Alkondor Hengelo. “Die kozijnen waren niet alleen verouderd, maar vormden ook een probleem op het gebied van comfort en veiligheid. Ze waren voorzien van enkelglas en bevatten chroom-6, wat het renoveren of hergebruiken ervan praktisch onmogelijk maakte. Bovendien waren de kozijnen destijds ingestort en ingemetseld in de wanden. Ze moesten er dus volledig worden uitgesloopt.”
Daarmee lag de weg open voor een nieuwe, toekomstbestendige gevelinvulling, maar wel een die recht deed aan het monumentale karakter van het pand.
Om de oorspronkelijke uitstraling zo goed mogelijk te benaderen, heeft Alkondor Hengelo gekozen voor het GT 70 S steel look profiel van Kawneer. “Dit aluminium systeem combineert de slanke aanblik van staal met de technische prestaties van moderne aluminium kozijnen”, zegt Middelkamp. “In totaal is circa 90 procent van alle kozijnen in dit profiel uitgevoerd. Om de nieuwe kozijnen visueel zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke stalen exemplaren te krijgen, is samen met de aannemer een uiterst slanke detaillering ontwikkeld. Dat resulteerde in de toepassing van smalle stelkozijnen zodat het aluminium profiel strak tegen het bestaande metselwerk kon worden geplaatst. Op die manier behoudt de gevel zijn oorspronkelijke verfijning.”
Om zeker te zijn van de juiste uitstraling, werd een testpui gemaakt. “Daarbij werd een bestaand kozijn vroegtijdig verwijderd en vervangen door een nieuw aluminium exemplaar, zodat oud en nieuw direct naast elkaar zichtbaar waren”, legt Middelkamp uit. “De gemeente kon op die manier de proefopstelling goed beoordelen op esthetiek en detaillering. Pas na goedkeuring werd groen licht gegeven voor de verdere uitvoering.”
Niet alle gevels verkeerden overigens nog in de originele staat. “Sommige delen waren in het verleden dusdanig verbouwd dat het terugbrengen naar de oorspronkelijke staat niet mogelijk was. Daarom is voor deze gevelfragmenten gekozen om ze te moderniseren met zink en/of stucwerk. Voor die geveldelen hebben we een ander systeem toegepast: het RT 72 profiel van Kawneer, een traditioneel aluminium kozijn met een verborgen waterhuishouding, dat goed aansluit bij een meer hedendaagse gevelafwerking.”
Ondanks het monumentale karakter verliep de uitvoering volgens Middelkamp opvallend soepel. “De kozijnen waren relatief handzaam en werden beglaasd op het werk, wat mogelijk was doordat met de sloop en sanering was begonnen. Wij hadden alle ruimte en overzicht om bouwdeel voor bouwdeel te werken, omdat na ons pas met de afbouw werd gestart waarin de woningscheidende wanden werden gezet. De montage was dan ook overzichtelijk opgezet en vroeg geen bijzondere maatwerkprofielen of complexe oplossingen. Zodra de detaillering eenmaal was vastgesteld en goedgekeurd, kon het project grotendeels volgens standaardprocessen worden uitgevoerd. Een prettig gegeven binnen een toch al complexe herbestemming.”
De transformatie van het Geertruiden Ziekenhuis staat niet op zichzelf. Een deel van de oorspronkelijke bebouwing uit de jaren vijftig en zestig is gesloopt en heeft plaatsgemaakt voor nieuwbouw. Ook daar realiseerde Koopmans Bouw woningen, waardoor een samenhangende, eigentijdse woonwijk is ontstaan waarin oud en nieuw elkaar versterken. Voor Alkondor Hengelo is Geertruiden NXT dan ook een visitekaartje: een voorbeeld van hoe moderne aluminium kozijnen kunnen bijdragen aan het behoud van erfgoed én aan het creëren van comfortabele, toekomstbestendige woningen.
Bouwinfo Geertruiden NXT, Deventer
Opdrachtgever Synchroon / Koopmans Ontwikkeling
Architect Peters & Lammerink
Aannemer Koopmans Bouwgroep
Gevelbouwer Alkondor Hengelo BV
Systeemleverancier Kawneer
