Platform over gevels, glas & daken
Kies de voorbehandeling die past bij de toepassing
Bij de bescherming van aluminium gevelelementen worden Qualicoat Seaside en Pre-Ox regelmatig naast elkaar genoemd. Daarbij ontstaat soms de indruk dat Pre-Ox en pre-anodiseren verschillende technieken zijn. Dat is niet het geval. Pre-Ox is binnen QUALICOAT de endorsement voor bedrijven die poedercoaten op een pre-anodisatie. Het pre-anodiseren kan zowel in-house als via een externe anodiseur met Pre-Ox endorsement. Maar wat gebeurt er bij beide voorbehandelingen en wanneer kies je voor welke methode?
Voordat aluminium kan worden gepoedercoat, moet eerst voorbehandeld worden met speciale middelen, ook wel chemisch voorbehandelen genoemd. Bij een chemische voorbehandeling wordt het aluminium eerst gereinigd om alle vervuilingen te verwijderen die een verstorende werking hebben op de levensduur van het gepoedercoatte metaal. Dit reinigen gebeurt doorgaans via ontvetten en beitsen. Het ontvetten verwijderd met name oliën en vetten, veel andere organische vervuilingen zoals lijm, inkt, siliconen en verf blijven doorgaans onaangetast. Het beitsen verwijdert een gecontroleerde hoeveelheid corrosie, oxiden en metaal van het oppervlak. Na het reinigen en spoelen wordt een conversielaag aangebracht. Deze dunne laag bevordert de hechting van de poedercoating en helpt voorkomen dat corrosie zich onder de poedercoating verspreidt, zoals wanneer vocht via een beschadiging of rand het systeem binnendringt.
Voor een Seaside-endorsement schrijft Qualicoat een intensievere beitswerking tijdens het reinigen voor. Bij geëxtrudeerde profielen en gewalst materiaal moet minimaal 2 gram aluminium per vierkante meter worden afgebeitst. Deze behandeling is bedoeld om de weerstand tegen filiforme corrosie te vergroten. Deze vorm van corrosie kruipt over het oppervlak en die zie je doorgaans als draadvormige blaasjes welke zich vanuit de bron, bijvoorbeeld een beschadiging, verspreiden.
Pre-anodiseren is geen chemische, maar een elektrochemische voorbehandeling. Na het reinigen zoals hierboven omschreven voor de Seaside-endorsement, wordt het aluminium in een anodiseerbad als elektrische anode geschakeld. Met behulp van gelijkstroom wordt het oppervlak gecontroleerd omgezet in een dunne aluminiumoxidelaag, de pre-anodiseerlaag. Dit lijkt in veel opzichten op een normale anodiseerlaag maar met één van de belangrijkste verschillen dat deze een stuk dunner en niet afgesloten (geseald) is. Na het pre-anodiseren wordt de laag gespoeld en met een speciale passivering nabehandeld. Deze passivering heeft veel overeenkomsten met het middel voor conversielagen. Na demispoelen en drogen kan de poedercoating worden aangebracht. Extra stappen moeten ondernomen worden als het poedercoaten op een andere locatie gebeurt.
De pre-anodiseerlaag vormt een elektrisch isolerende ondergrond en kan een hoge weerstand tegen corrosie bieden. Zo is filiforme corrosie een elektrochemisch proces die door de isolerende werking van de pre-anodiseerlaag doorbroken wordt. Let wel, het betreft hier nadrukkelijk de voorbehandeling voor het poedercoaten en niet de standaard anodiseerlaag die in de architectuur wordt toegepast.
Pre-anodiseren vraagt om een nauwkeurig beheerst proces. Het poedercoatingsysteem moet geschikt zijn voor deze pre-anodiseerlaag. Een bedrijf met een Pre-Ox-endorsement wordt hier specifiek op beoordeeld.
De keuze kan niet uitsluitend worden gemaakt op basis van het type gevelelement. De aluminiumlegering, corrosiviteitscategorie, chloridebelasting, constructieve detaillering, bereikbaarheid voor reiniging en verwachte levensduur spelen allemaal een rol.
Voor aluminium in een relatief beperkt of gemiddeld corrosief milieu kan een chemische voorbehandeling volgens Qualicoat Seaside een passende oplossing zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor veel zetwerk, waterslagen, afdekkappen en gevelpanelen, mits de juiste legering wordt toegepast en het ontwerp waterophoping voorkomt.
Bij een hoge of zeer hoge corrosiebelasting, zoals in kustgebieden, rond zwembaden of op locaties met veel dooizouten, kan Pre-Ox nadrukkelijker in beeld komen. De aanbevelingen van Qualicoat laten zien dat zowel een intensieve chemische voorbehandeling als pre-anodiseren, afhankelijk van de materiaalkwaliteit, geschikt kan zijn voor zware omstandigheden. Pre-Ox is dus niet automatisch voor ieder project noodzakelijk, maar kan projectspecifiek extra zekerheid bieden.
Nabewerking na het coaten verdient altijd aandacht. Door zagen, boren of beschadigen kan blank aluminium ontstaan. Ook bij Pre-Ox wordt de beschermende laag op een nieuw zaag- of boorvlak doorbroken. Dergelijke oppervlakken moeten daarom waar nodig worden afgedicht. Goede waterafvoer, ventilatie, voldoende afronding van randen, zorgvuldig transport en regelmatig onderhoud blijven eveneens essentieel. Wel blijkt uit ervaring dat vooralsnog pre-anodiseren een betere bescherming geeft op zaag- en boorvlakken dan conversielagen. Desondanks blijven de hiervoor genoemde preventieve maatregelen relevant.
Pre-anodiseren is wel intensiever dan chemische voorbehandelen met enkel een conversielaag. Dit zal voor een hogere carbon-footprint zorgen in de productiestap, echter door de goede levensduur bij juiste toepassing wordt dit verschil weer een stuk kleiner gemaakt.
Seaside en Pre-Ox zijn verschillende routes naar een verhoogde corrosieweerstand. Beide endorsements worden binnen Qualicoat beoordeeld met een filiforme corrosietest volgens ISO 4623-2. Dat betekent echter niet dat beide behandelingen in iedere situatie zonder meer uitwisselbaar zijn.
De beste keuze volgt uit een projectspecifieke risicoanalyse. Niet standaard de zwaarste behandeling voorschrijven, maar bepalen welke combinatie van legering, voorbehandeling, coatingsysteem, ontwerp en onderhoud nodig is. Zo ontstaat een gevelsysteem waarin kwaliteit, levensduur, milieu-impact en kosten zorgvuldig met elkaar in balans zijn.
Voor professionals die deze afwegingen beter willen leren maken, biedt Vereniging ION diverse cursussen en masterclasses over voorbehandeling, corrosiebescherming en poedercoattechniek. Deze opleidingen helpen om normkennis te vertalen naar praktische projectkeuzes en onderbouwde specificaties.
